Alle tijd van de wereld....

In de afgelopen tijd (laten we zeggen een klein jaar) is tegen mij nogal eens een opmerking gemaakt, die ik opvallend genoeg vind om er een paar regels aan te wijden. Het is eigenlijk begonnen zo omstreeks het tijdstip waarop ik vorig jaar september met de fpu ben gegaan en gaat door tot op de dag van vandaag.

Schaken is altijd (om precies te zijn vanaf begin 60er jaren, zie de tekst bovenaan Alberts SchaakBlog) mijn grote hobby geweest en het lag voor de hand, toen ik begin juni 2006 tot de ontdekking kwam dat het niet zo moeilijk is om een eigen weblog bij te houden, daarmee begon, om eens op heel andere manier met schaken bezig te zijn. Ook als ik daar een paar jaar eerder achter was gekomen, had ik dat gedaan, pensioen of geen pensioen.
Sinds dat moment liep ik nogal eens tegen de uitspraak aan dat dat in mijn geval ook erg makkelijk kon, want ik had immers alle tijd. Luttele dagen geleden overkwam het me nog: iemand die hoorde dat ik tijd had besteed aan het helpen bij het jeugdschaak in Ten Boer en zelfs heel veel aan mijn weblog, reageerde met te zeggen dat dat niets bijzonders was, want ik had immers alle tijd van de wereld. Enige irritatie bij schrijver dezes was het gevolg.

Alle tijd van de wereld....

De achtergrond van een dergelijke opmerking is ongeveer de volgende: een gepensioneerd iemand kan rustig de ene bezigheid na de andere op zich laden, want hij heeft toch niets te doen, terwijl iemand die nog vol in het leven staat, voor dit soort beuzelarijen geen tijd heeft. Hij heeft belangrijkere dingen te doen.

Inderdaad heb ik nu meer tijd: volgens mij is dat ook het idee achter met pensioen gaan. Toch is de daarnet gememoreerde uitlating simpel en kort door de bocht. Ik kon dan ook niet nalaten deze brave borst erop te attenderen dat ik bijvoorbeeld al in 1976-77 wedstrijdleider bij SC Ten Boer was geworden, dat die bezigheid minimaal 1,5 à 2 uur per week kost (plus allerlei enerverende momenten voor de wekelijkse wedstrijdavond begint, in verband met afzeggende clubleden, herzien van de al gemaakte indeling, uitdelen Staand Nummer enz.) en dat dat nu al 30 jaar aan de gang is.

Grote erkentelijkheid is daarbij trouwens niet echt wat de wedstrijdleider ervaart. Uitspraken als: speel ik nu weer met zwart / waarom heb ik nog steeds niet tegen X gespeeld / speel ik alweer tegen Y enz. enz., zijn tijdens het seizoen niet van de lucht. Maar dit even terzijde.

Om de draad weer op te pakken: toen was ik in ieder geval nog niet echt met pensioen, had kleine kinderen, werkte 8 uur per dag buitenshuis en had nog allerlei andere bezigheden, min of meer in verband met mijn werk.

Dat neemt allemaal niet weg dat schaken toen ook al een aanzienlijk deel van mijn tijd in beslag nam en dat is sindsdien niet minder geworden, wat trouwens ook wat vreemd zou zijn. Aan mijn weblog heb ik sinds juni/juli 2006 vele, vele uren besteed en vanaf december vorig jaar, toen clubgenoot Roelof Kroon het jaren daarvoor in Ten Boer ter ziele gegane jeugdschaak nieuw leven inblies en daar bijzonder veel tijd en energie aan is gaan besteden (toch ook met een gezin en een baan, hoe kan dat; heeft hij ook alle tijd van de wereld?), ben ik op elke vrijdagmiddag ook 1 à 1,5 uur daarbij aanwezig geweest. Dat loopt bij elkaar aardig op.

Wat wil ik toch met dit alles zeggen? Het volgende: de activiteiten die iemand bij een vereniging (of privé) op zich neemt, hebben niet zozeer te maken met de tijd die iemand heeft, maar met zijn (of haar, waarom ook niet) enthousiasme. Tijd heeft iedereen. Het gaat om het stellen van prioriteiten! Er zijn genoeg mensen die, ook al zijn ze drie keer met pensioen, nog altijd geen tijd hebben, of in ieder geval zeggen die niet te hebben. Het komt er op neer dat ze geen zin hebben in die activiteiten waarvoor ze nu toevallig gevraagd worden, maar in andere dingen. Misschien hebben ze ook nergens zin in. Allemaal prima natuurlijk, maar met geen tijd hebben heeft het weinig te maken.

Een simpel voorbeeld: iemand die zijn voor- of/en achtertuin geheel betegelt en dan in zijn 'voortuin' een kruiwagen, zakken cement en andere handige voorwerpjes plaatst, ontbreekt het zeer waarschijnlijk niet aan tijd om een tuintje bij te houden, maar heeft er totaal geen kijk op en zou met de handen in het haar zitten bij de gedachte alleen al, of besteedt zijn energie liever aan andere bezigheden. Tijd heeft iedereen en misschien de mensen die dat ontkennen nog het meest. Youp van 't Hek zei al dat je helemaal meetelt als je op de vraag hoe het met je gaat "Goed, maar druk, druk, druk" antwoordt. Dan hoor je er bij!

De Duitse natuurkundige en filosoof Georg Christoph Lichtenberg (1742-1799), niet in het minst bekend geworden door zijn fraaie aforismen, schreef: Mensen die nooit tijd hebben, doen het minst (Die Leute, die niemals Zeit haben, tun am wenigsten). In de 18e eeuw had men dus ook al door hoe de vork in de steel zat (en zit).

Georg C. Lichtenberg: scherpe visie...

Nog één keer dan, samenvattend:

Het veel of juist weinig (willen) doen aan bepaalde (vrijwilligers)activiteiten, heeft niet zozeer te maken met het veel of weinig tijd hebben, maar alles met het stellen van prioriteiten. Tijd heeft iedereen; desnoods maakt men die, als men maar wil en ergens enthousiast voor is!

Wat betekent dit voor veel mensen? De conclusie laat ik graag aan die mensen zelf over!

Boekenkast en e-reader

De meesterlijk schrijvende Gerrit Komrij (hij overleed vorige week) schreef in de NRC in de afgelopen maanden over onze 'digitale wereld'. In februari ging het over internetjournalist Francisco van Jole, die, naar eigen zeggen, 80% van zijn boeken de deur uitgedaan heeft en voortaan de voorkeur aan zijn e-reader geeft.

Ikzelf heb het idee dat hij (Francisco) weer eens blijk geeft van het bekende verschijnsel dat er kennelijk niet te leven valt met het éne medium én het andere. Het verworvene moet goedschiks of kwaadschiks volledig plaatsmaken voor het nieuwe. Het nieuwe moet per se het oudere vervangen, ook al is daar op zich heel weinig reden voor. Een wat bekrompen visie: men is kennelijk bang voor niet modern genoeg te worden aangezien als men zijn boeken gewoon in de kast zou laten staan. En dat hypermoderne besluit 'boekencollectie exit' moet dan ook meteen wereldkundig worden gemaakt, dat spreekt: kijk mij eens bij de tijd zijn!

Ik heb zelf trouwens Van Jole's boek Blink met enige instemming gelezen waarin hij, als hoofdpersoon, erachter komt dat de internetwereld dan misschien wel geweldig en schitterend is, maar dat dat helaas van veel mensen in de internetbusiness niet gezegd kan worden. Op de achterkant van de roman lezen we dan ook: Blink geeft een ontluisterend inzicht in leven en denken op de golven van een hype. Het is kortom niet alles koek en ei rondom het digitale wezen. Ook aan dit fenomeen wijdt Komrij overigens een column: De wereld van dromers (NRC, 29 december 2011).

Persoonlijk ben ik een beetje bang dat de e-reader ook wel eens een hype zou kunnen blijken te zijn, die een niet al te lang leven beschoren is. Het meedogenloze tempo waarin het apparaatje de wereld zou moeten veroveren valt enigszins tegen. Er gaat niets boven het gemak dat men ervaart bij het lezen van een gedrukt boek. Het lezen van het ene complete boek na het andere op de computer doet volgens mij (vrijwel) niemand, in ieder geval niet ongestraft en dat zal ook, in iets mindere mate, voor de e-reader gelden.  Voor een keertje, ach, wel grappig, maar bij veelvuldige herhaling zal de oogarts er al snel aan te pas moeten komen. Het boek zal wellicht niet eeuwig blijven bestaan, maar toch veel langer dan Van Jole en gelijkdenkenden, die kennelijk met smart uitzien naar de vermaarde paperless society die maar niet wil aanbreken, vermoeden. Een geniale uitvinding als het boek kan tegen een stootje en zal ondanks een tegenslag(je) hier en daar, de mensheid nog geruime tijd van dienst zijn! Eco trekt zelfs de vergelijking met de uitvinding van de lepel, de hamer, het wiel of de beitel. Zijn ze eenmaal uitgevonden, dan kun je het niet beter doen. Je kunt geen lepel maken die beter is dan een lepel (Uit: Zo makkelijk kom je niet van boeken af (p. 8-9). Daar is het eigenlijk wel mee gezegd.

Misschien moet Francisco eens wat lezen in bovengenoemd werk: Eco, Umberto en Jean-Claude Carrière: Zo makkelijk kom je niet van boeken af: gesprekken over boeken onder leiding van Jean-Philippe de Tonnac (Amsterdam: De Bezige Bij, 2010), waarin bijvoorbeeld (pagina 29) Eco zegt, in antwoord op de vraag wat hij zou willen meenemen in het geval dat zich bijvoorbeeld een klimaatramp zou voordoen: We hebben gezien dat de moderne dragers snel verouderen. Waarom zouden we het risico lopen onszelf op te zadelen met voorwerpen die onleesbaar of onhoorbaar zouden kunnen blijven? We hebben wetenschappelijk bewezen dat boeken beter zijn dan elk ander voorwerp dat onze cultuurindustrieën de laatste jaren op de markt hebben gebracht. Dus als ik iets moet redden wat makkelijk te transporteren is en bewezen heeft de tand des tijds te kunnen weerstaan, dan kies ik voor het boek.

Op pagina 31 van hetzelfde werk zegt hij trouwens dat hij in geval van een calamiteit (ja, het blijven donkere scenario's) ook wel degelijk de externe harde schijf van 250 gigabyte mee zou nemen, waar alles op staat wat ik in de afgelopen dertig jaar heb geschreven.

Zoals ik hierboven al vermeldde: het één én het ander bewaren, omdat dat gewoon voor de hand ligt. Geen enge en onnodige keuzes maken.

Komrij rekent beheerst met Van Jole af. Enkele passages uit zijn column  Van Jole's Last Tango (van 16 februari):
.......................
.......................

Goeie hemel, na zoveel jaren bleek ook Francisco van Jole nog over een paar boekjes te beschikken. Daar zijn we achter gekomen omdat Francisco op zijn eigen Joop.nl blij-blij-blij verklaarde dat hij ze nu eindelijk eens de deur had uitgedaan. De coming out van zijn ware PvdA-ziel? Nee, Francisco van Jole had na vijfentwintig jaar internetdeskundigheid ontdekt dat het boek zijn langste tijd heeft gehad en dat het e-book de toekomst is.

De toekomst van het boek, u vraagt en wij draaien. Als je lang genoeg wacht komen alle toekomstvoorspellingen uit. Volgens een roman uit 1890 zou in 2010 elk huis ter wereld over een opstapmogelijkheid voor de stoomtrein beschikken. Zelf zou ik niet eens durven voorspellen hoe over anderhalf jaar boek en e-book erbij staan. De kwestie is namelijk dat ik wel iets van boeken weet, maar niets van de toekomst.

.................................
................................. 
De dramatische kop boven zijn artikel luidt: De onvermijdelijke dood van het papieren boek. Je voelt, hier is geen waarzegger aan het woord, maar een rampenverslaggever. Het boek zal failliet gaan omdat Francisco het wil.
...........................
...........................

Francisco leest nu alles op een iPad.

Joost Baars, werkzaam bij een boekhandel, merkte over dit bravourestukje – Francisco’s gang naar het antiquariaat – fijntjes op dat de handel in papieren boeken blijkbaar springlevend is.

Ik zou met gemak drie karakterschetsen van Francisco van Jole kunnen geven. Maar nooit, nee nooit heb ik hem geassocieerd met iets wat naar boeken zweemde of met enige liefde voor de literatuur. Als Francisco roept dat hij zijn boeken heeft weggedaan omdat het e-book de toekomst heeft maakt dat op mij dezelfde indruk als een bedelaar die verklaart dat hij zijn Zwitserse bankrekening heeft opgezegd omdat hij de voorkeur geeft aan een oude sok.

Hoe oud zou Francisco van Jole zijn? Er bestaan, gezien zijn indrukwekkende internetverleden, slechts twee mogelijkheden. Hij is op de leeftijd dat zijn vrouw al flink is veraardappeld of hij is op de leeftijd dat hij met een jongere meid heeft aangepapt. In het eerste geval is hij eindelijk gezwicht, moegebeukt door het huiselijk gezeur dat die boekvormige stofnesten de deur uit moeten. In het tweede geval heeft het jonge gansje in de Viva gelezen dat urenlang turen naar een witte wand leidt tot een drastische verhoging van haar inwendige gelukspeil. Wie is Francisco om zijn gansje een kale muur te misgunnen?

..............................
.............................. 

Het is niet interessant of het e-book het van het papieren boek zal winnen. Het gaat om de oorlog tussen lezers en niet-lezers. Het wegdoen van een bibliotheek door iemand die duidelijk nooit iets van belang heeft gelezen en liever naar vergezichten luisterde, is een loos gebaar.

****************************************

Aldus Komrij. Krachtige taal, waarbij de conclusie niets aan duidelijkheid te wensen overlaat.

 

Tot slot: onderstaande cartoon geeft een aardige indruk van boekenkasten van mensen die gehandeld hebben als Van Jole en ook van die nerveuze beslissingen hebben genomen:

Schaken in Lewenborg: vooruitblik + Lichtenberg en Jaucourt over het schaakspel

Als de voortekenen niet bedriegen gaat de helft van de leden van onze opgeheven schaakclub Ten Boer spelen bij SC Lewenborg: in ieder geval gaan ze, om te beginnen, daar op dinsdag 1 september, bij de start van het nieuwe seizoen, de sfeer proeven, zoals de uitdrukking luidt.

Piet Beetsma, Harm Buter, Klaas Dijkhuizen en ikzelf gaan niet bij de pakken neerzitten, willen graag doorgaan met schaken en kiezen waarschijnlijk voor de meest voor de hand liggende schaakclub, als het gaat om afstand, kwaliteit van de  verbinding en speelsterkte. Van Jan Schut (Lewenborg) die mij mailde een spannende onderlinge competitie te verwachten, begreep ik dat vermoedelijk ook minstens drie schakers uit de stad Groningen belangstelling hebben voor de club. Misschien zeven nieuwe leden dus: niet onaardig!

Ik ben, net als Jan, heel benieuwd hoe een en ander gaat verlopen, niet alleen in de interne competitie, maar zeker ook in de externe. Lewenborg 1 eindigde in het afgelopen seizoen op de tweede plaats in de 1e klasse, na zes (!) van de zeven wedstrijden te hebben gewonnen en Lewenborg 2 werd derde in de 2e klasse. Je zou zeggen dat dat er na nog verdere versterking alleen maar beter op kan worden... 

Hoe het ook gaat, ik zal in ieder geval proberen, net als ik in de afgelopen negen jaar heb gedaan, mijn weblog voort te zetten. De afgelopen maanden heb ik vrijwel niets toegevoegd, in tegenstelling tot vorige jaren toen ik in de vakantieperiode vrolijk doorging met schrijven. De reden van die webstilte was de (in feite onnodige) teloorgang van onze eigen club, die me behoorlijk dwars zat (dat is trouwens nog steeds het geval), waardoor ik in schaakstukjes, zowel op het net als op het bord, 'even' geen zin had.

Maar goed, we moeten nu toch verder. De situatie is natuurlijk wel anders geworden. Van juli 2006 tot en met mei 2015 maakte ik het weblog weliswaar op persoonlijke titel, maar betrof het tegelijkertijd de hele club, zowel intern al extern, waarvan honderden verslagen het bewijs vormen. Daarnaast werd heel veel betreffende het jeugdschaak aangeleverd, maar dat is nu verleden tijd sinds de jeugd zijn eigen website heeft. Een goede zaak.

Het komt er dus eigenlijk op neer dat mijn weblog vanaf nu meer persoonlijk wordt en dat ik voornamelijk mijn eigen indrukken en belevenissen ga weergeven.

Hetzelfde zal ongetwijfeld gaan gelden voor dat deel van zijn weblog Klaas' Blognote dat Klaas aan schaken wijdt.

Terzijde:

Al eens eerder heb ik het op mijn weblog gehad over Georg Christoph Lichtenberg (1742-1799), de eerste Duitse hoogleraar natuurkunde, die vooral bekend is geworden door zijn fraaie aforismen. In mijn weblogbijdrage uit 2007 Alle tijd van de wereld... ging het over zijn uitspraak Die Leute die nie Zeit haben, tun am wenigsten. Die houden we erin! 

Lichtenberg

HIj heeft ook behartenswaardige uitspraken over het schaakspel gedaan, die er op neer komen dat er (heel) weinig verband tussen intelligentie en schaken bestaat. Aardig om een en ander gerelativeerd te zien, zodat we als schakers met beide benen stevig op de grond blijven staan...

Uit Vermischte Schriften (dln. 5-6, pp. 458-459):

Omdat schaken een spel is waarbij niets van het toeval afhangt, maar alles van de bekwaamheid van de spelers en waarbij een groot aantal zetten door beide partijen overdacht moeten worden en hun gevolgen berekend, heeft men meestal geloofd dat alleen mensen met een prima verstand grote schakers kunnen zijn. Dat is volstrekt onjuist.
Men ziet heel middelmatige figuren die voortreffelijke schakers zijn en daartegenover zijn er mensen met een goed verstand die nooit in dit spel boven de middelmaat zullen uitkomen. Jaucourt, die voor de encyclopedie van Diderot het artikel over schaken heeft geschreven, spreekt zelfs over enkele zwakzinnigen [letterlijk schrijft Lichtenberg: Blödsinnigen (imbécilles)] die grote schakers waren.

Louis de Jaucourt

Ik kon natuurlijk niet nalaten een en ander te verifiëren en heb het artikel van Jaucourt  in de befaamde Encyclopédie de Diderot en d'Alembert opgezocht.

De laatste alinea luidt als volgt:

-------  D'autres personnes au contraire frappées de ce que le hasard n'a point de part à ce jeu, et de ce que l'habileté seule y est victorieuse, ont regardé les bons joueurs d'échecs comme doués d'une capacité supérieure: mais si ce raisonnement était juste, pourquoi voit-on tant de gens médiocres, et presque des imbécilles qui y excellent, tandis que de très-beaux génies de tous ordres et de tous états, n'ont pu même atteindre à la médiocrité? Disons donc qu'ici comme ailleurs, l'habitude prise de jeunesse, la pratique perpétuelle et bornée à un seul objet, la mémoire machinale des combinaisons et de la conduite des pièces fortifiée par l'exercice, enfin ce qu'on nomme l'esprit du jeu, sont les sources de la science de celui des échecs, et n'indiquent pas d'autres talents ou d'autre mérite dans le même homme.

Krachtige taal. De laatste volzin die begint met Disons donc heeft een hoog waarheidsgehalte. Het hele artikel is hier te vinden.

Anekdotes uit de schaakwereld (30)

De grote Duitse meester Teichmann, bij wiens massieve verschijning je niet meteen aan een schaakmeester zou denken, had naast het schaken nog verschillende andere interesses. Zo was hij  een enthousiast bezoeker van bokswedstrijden. Toevallig viel een internationaal boksevenement samen met een schaaktoernooi waaraan hij deelnam. Op de bewuste dag speelde hij tegen de Berlijnse schaakmeester Sämisch, die na een zet of 15 een goede stelling had bereikt. Terwijl Sämisch diep nadacht over zijn strijdplan, keek Teichmann plotseling op zijn horloge, stond op en schoof de stukken op het bord bij elkaar met de opmerking: “Genug des Stumpfsinns, Remis!” Het was namelijk de hoogste tijd: het boksen was al begonnen!

Tartakower speelde eens een toernooipartij tegen Nimzowitsj. Laatstgenoemde bestelde thee en terwijl hij die niet bepaald geruisloos zat om te roeren, dacht Tartakower dat dat als opzettelijk hinderen was bedoeld. Revanche! Hij bestelde geen thee, maar een leeg schoteltje en een lepel en begon daarmee te trommelen. De partij eindigde daarop gelukkig met een snelle en vrolijke remise!

Toen Wilhelm Steinitz al wereldkampioen was speelde hij nog vaak snelschaakpartijen om geld in een Londens café, meestal een Engels pond. Tot zijn beste ‘klanten’ behoorde een rijke Engelse zakenman, die niet goed kon schaken en daarom steeds verloor. Nadat dat zo wekenlang was doorgegaan, zei een vriend van Steinitz  hem dat hij niet steeds moest winnen: zijn tegenstander zou er wel eens genoeg van kunnen krijgen en zo zou hij zijn beste klant kwijt kunnen raken. Steinitz was het daarmee eens en besloot zijn volgende partij te verliezen. Hij liet zijn dame instaan en toen zijn tegenstander dat na 6 zetten eindelijk zag en de dame sloeg, gaf Steinitz meteen op en zette de stukken klaar voor de volgende partij. Maar daarvan wilde zijn partner niet weten. “Ik heb de wereldkampioen verslagen!!” riep hij, rende het café uit en werd daar niet meer teruggezien!

Bovenstaande 'Anekdotes uit de schaakwereld' verschenen eveneens in regiokrant BuurContact van vrijdag 13 mei 2016.

Terzijde: KAMP

Minister Kamp haalde vandaag weer eens de krant. Nu ging het erom dat hij, tegen de voorschriften in, geregeld zijn privé e-mail als zakenmail gebruikt(e). Dat e-mailaccount werd dan ook prompt gehackt. Niet zo handig allemaal, misschien ging de beveiligde e-mail hem wat boven de pet. Hij maakte overigens in een interview niet de indruk van gewoonte te zullen veranderen. Ook niet zo handig.

Hij lijkt ook niet erg sterk in het op waarde schatten van de vorderingen in de digitale wereld en schaart zich moeiteloos in de rijen van de toenmalige 'kenners' (en hun opvolgers in de daaropvolgende decennia), die in de jaren 70 al de paperless society voorspelden. Ik heb het al eens eerder over gehad, maar blijf me verbazen over het merkwaardige, zwaar overdreven toontje dat mensen aanslaan (en kennelijk moeten blijven aanslaan, willen ze hun status behouden) als ze het over de verworvenheden van de digitale wereld hebben.

De Volkskrant meldt vandaag dat Kamp (hij gaat ook over de ict) eind vorig jaar een bezoek bracht aan de vestiging van Google in Eindhoven en daar de volgende gedenkwaardige woorden sprak:

"Toen Google ontstond in de tweede helft van de jaren negentig, gingen we voor een boek naar de boekwinkel en stuurden we een kaart met een postzegel erop als iemand jarig was."

Hier is overduidelijk iemand aan het woord die dol is op alle mogelijke moderniteitjes en vooraan staat om de achter ons liggende decennia eens flink de oren te wassen. Wat waren we toen toch achterlijk en kijk eens wat we nu niet allemaal kunnen! Een tikje sneu. Bovendien is de werkelijkheid wat genuanceerder.

Het zal de heer Kamp ongetwijfeld verbazen, maar er gaan in 2016, in tegenstelling tot wat hij ons wil laten geloven, nog steeds héél veel mensen naar de boekwinkel. Ja, voor een boek! En, o wonder boven wonder, alle boeken daar zijn gedrukte boeken! En dat in deze moderne tijd! Je zou die boekhandelaren toch! Kan en mag dat wel? Mensen die nooit een boek lezen (ze zijn er; vaak hebben ze ook geen krant!) komen daar niet, maar dat was in de jaren 90 ook al zo.

Ook verder moet ik Kamp tegenspreken. Nog steeds sturen wij (en met ons vele anderen) jarige familieleden  en andere gelukkigen een kaart (met postzegel), al was het alleen maar omdat we het niet bij een telefoontje willen laten. Stuurt Kamp zijn familieleden een e-mail met zijn privé- of zakenmail? Of belt hij ze op? Dat kon in de jaren negentig ook al enige tijd. Of stuurt hij een sms'je? Dat zou ik geen verbetering willen noemen van het telefonisch iemand feliciteren.

Ander opzienbarend nieuws (alweer Kamp) zijn de al geruime tijd geleden gemaakte afspraken tussen Shell, ExxonMobil en het ministerie van Kamp over de gaswinning in Groningen, die er op neer komen dat het Groninger gasveld in hoog tempo 'leeggetrokken' zal worden. De heer Kamp zegt niet van deze afspraken te weten. Is dat waarschijnlijk? Nee, niet echt. Het lijkt me (bijna) net zo onwaarschijnlijk als de mededeling (uiteraard na rijp beraad gedaan) van de top van Volkswagen dat men niets af zou weten van de sjoemelsoftware die in grote aantallen in VW's is ingebouwd. Regelrechte lariekoek, waarbij het er vooral om lijkt te gaan bonussen ten bedrage van ruim € 60.000.000 niet mis te lopen. Een mooie beloning voor oplichterij!

P.S.
Kijk voor het thema 'boek' ook bij meerdere posts over boeken (bij onderwerpen rechts in de marge van mijn weblog).

WK-schaak en clubschaak

Deze dagen worden we regelmatig in de pers verrast met opmerkelijke berichten over de match om de wereldtitel tusen Kramnik en Topalov.

Het is momenteel onduidelijk of de tweekamp nog verder zal doorgaan of niet. In ieder geval hebben tot vandaag pogingen om te onderhandelen tot een impasse geleid.

Het begon allemaal toen het Topalov-kamp de hand wist te leggen op videobeelden waaruit bleek dat Kramnik (buitensporig?) vaak zijn privétoilet bezocht. Nu kan ik me best voorstellen dat de grote spanning van een dergelijk gebeuren (ik bedoel nu weer het schaken) een krachtige uitwerking op blaas en darmen kan hebben, maar aan de andere kant is het nu eenmaal zo dat dit soort feiten snel de argwaan van de andere partij wekken.

Het is bij mijn weten wel eerder gebeurd in de schaakgeschiedenis dat spelers door frequent toiletbezoek de schijn tegen zich kregen en tot aan de deur werden begeleid, maar ja, eens houdt natuurlijk de controle op…

Ik meen me zelfs te herinneren dat bij een schaker die op deze manier de aandacht op zich vestigde er een papier op de wc-deur werd geplakt met een tekst in de trant van: Privé consultatievertrek van de heer X (zijn naam wil me even niet te binnen schieten).

In ieder geval diende het Topalov-kamp meteen een protest in en werd de match stilgelegd, zeker toen de achterstand van 3-1 die Topalov inmiddels had opgelopen (en die aan het protest ook wel niet geheel vreemd zal zijn geweest), wegens het niet verschijnen van Kramnik bij de volgende partij, reglementair tot 3-2 werd teruggebracht.

Zelfs wanneer de tweekamp verder zou gaan is het natuurlijk erg moeilijk te bepalen of de uitgangsstand dan 3-1 of 3-2 zal moeten zijn. Hierover zullen alle betrokkenen het niet snel eens worden!

Het schaken haalde nu zelfs het programma De wereld draait door (maandagavond 2 oktober 2006) in de vorm van een kleine quiz, met vragen die allerlei misstanden naast het schaakbord betroffen. Belangstelling voor het koninklijk spel is uiteraard fantastisch, maar de aanleiding minder…

Een en ander doet de geïnteresseerde schaker natuurlijk meteen denken aan allerlei andere onverkwikkelijke schaakincidenten uit eerdere decennia, of het nu ook wk-tweekampen of kandidatentweekampen betrof. Een lange rij gebeurtenissen trekt aan het geestesoog voorbij.

Een kleine greep:

Fischer-Spassky: afgekeurde stoelen en tafels, speciaal overgevlogen meubilair, afgekeurde stukken en borden, gordijnen die gewogen en gecontroleerd moesten worden, verlichting die niet zou deugen, over elkaar struikelende arbiters en advocaten enz.

Kortsnoj-Petrosjan: met de rug naar elkaar toezitten, elkaars blikken en aanwezigheid negeren, elkaar onder de tafel schoppen enz.

Kortsnoj-Karpov: de yoghurt-incidenten, (para)neuroloog Zoechar die, gewapend met doctorsbul!) vanuit de zaal zijn borende blikken richting Kortsnoj wierp; Kortsnoj die als reactie opzichtig yoga-oefeningen in de zaal gaat doen enz.

Karpov-Kasparov: ook deze kemphanen waren niet elkaars grootste vrienden (nu wordt wel beweerd dat je,wil je succes hebben, je je tegenstander moet haten, maar dat lijkt me toch wat ver gaan (waar ben ik toch ook al weer de uitspraak Gens una sumus tegengekomen?). Bij deze tweekampen in 1984-85 onderscheidde bijvoorbeeld FIDE-president Campomanes zich negatief door de eerste wedstrijd te onderbreken,toen Kasparov net aan een inhaalslag was begonnen. Beide spelers schijnen het daar niet mee eens te zijn geweest. Wat zat daar wel niet achter?

En zo kunnen we doorgaan. Onwillekeurig gaan de gedachten dan uit naar het in verhouding (ik zeg het toch met enig voorbehoud) tamelijk rimpelloze clubschaak. Ook daar komen natuurlijk op zijn tijd vreemde dingen voor, maar zulke concentraties van de meest merkwaardige toestanden als hierboven omschreven, toch niet. Ik ga daar in ieder geval vooralsnog (om met mevrouw Verdonk te spreken) van uit en heb ook zelf niet die ervaring. Gelukkig ook maar, anders was het plezier er snel af.

Kennelijk maakt het schaken op het hoogste niveau, als er bovendien heel grote belangen in het spel zijn, niet de aardigste eigenschappen in deelnemers wakker. Het zijn sterke schouders die de weelde kunnen dragen, zullen we maar zeggen. Vervelend om weer iemand als Euwe te moeten noemen om duidelijk te maken dat je ook wereldkampioen kunt worden zonder heel vreemd te doen, maar ik doe het toch maar even.

Sport verbroedert, maar ik moet natuurlijk wel winnen!

Dan alle narigheid opzij, hier is de volgende opgave!

Opgave 35

Een interzonetoernooi in de 50er jaren. Op een van de borden is de volgende stelling ontstaan.

De partij ging verder met: 38. ... Te4+? 39. Kg3 Te3+ 40. Kh4 Te4+? 41. Kg3 Tg4+ 42. Kh2 Th4+ 43. Kg3 en werd hier remise(?) gegeven.

Hoe had zwart hier (op de 38e zet) meteen kunnen winnen? En later alsnog? (Let op de vraagtekens!)

Bekijk de oplossing, samen met die van opgave 33, waarschijnlijk al aanstaande vrijdag, op Alberts SchaakBlog!

Clubcompetitie Ten Boer: 27e (en meteen onverwachts de laatste) ronde 2013-2014

Symbolisch?

Afgelopen dinsdag werden 4 partijen gespeeld voor de 27e ronde in de onderlinge competitie. Toen in de loop van de avond verschillende van de 6 á 8 min of meer regelmatig opkomende clubleden zich voor de laatste ronden in mei afmeldden, zagen de paar overblijvende schakers, na wat geïmproviseerd overleg, geen andere uitweg dan de competitie na deze ronde als afgesloten te beschouwen. Een geforceerd einde van de competitie derhalve.

Een helaas uniek gebeuren en in ieder geval in mijn lange tijd als clublid (vanaf seizoen 1976-1977) niet voorgekomen. In de rangschikking hadden nog makkelijk (bijvoorbeeld de plaatsen 2 t/m 4) veranderingen kunnen komen, maar ineens stond alles vast. Een vreemde gang van zaken. En dan hebben we half mei ook nog een externe wedstrijd, waarin we dus al bij voorbaat, net als al eerder dit seizoen, niet als compleet team kunnen aantreden. Maar ja, we zijn al gedegradeerd dus wat geeft het? Voor alle duidelijkheid: dit laatste was cynisch bedoeld.

Het is volkomen waar dat ieder te allen tijde moet kunnen afzeggen, maar als het ledental zo drastisch geslonken is als bij ons, heeft dat voor de rest van de club wel pijnlijke gevolgen. Jammer, maar niets aan te doen. Vrijheid, blijheid! Een en ander hangt ten nauwste samen met het stellen van prioriteiten, ik weet het. Voor de een is het clubbelang een zaak om jaar in jaar uit rekening mee te houden, voor de ander speelt dat veel minder of zelfs helemaal niet. Die laatste instelling is volledig legitiem en helemaal prima, maar niet echt geschikt de al geruime tijd dreigende teloorgang van je vereniging af te wenden, maar eerder voor een lichte stroomversnelling. 

Ik kom misschien somber over, maar toch word ik (de wonderen zijn de wereld nog niet uit) door een clubgenoot optimistisch genoemd. Toen ik hem mijn twijfel over de komende jaren mailde, antwoordde hij: "iedere maand dat we nog bestaan is meegenomen". Zo moet je het waar-schijnlijk inderdaad zien. 

Het jeugdschaak mag dan in Ten Boer bloeien als nooit tevoren, het seniorenschaak staat er (heel) slecht voor. Twee verschillende werelden...

Vraag: toekomstverwachting voor het seniorenschaak in Ten Boer en het eraan gerelateerde Alberts SchaakBlog? Antwoord: kunnen hopelijk doorgaan, maar grote twijfel is op zijn plaats...

27e en laatste ronde:

Klaas Dijkhuizen (w) - Gerard Zijlema: 1 - 0
Ad Mertens (w) - Marten Berends: 0 - 1
Albert Prins (w) - Jan Pilon: ½ - ½
Harm Buter (w) - Piet Beetsma: 0 - 1

AMK: Wopko Dijkema en Erick Erdtsieck
AZK: Alfred Rodenboog.

Over enige tijd volgt (niet op deze plaats, maar op de desbetreffende dag) de complete eindstand van het seizoen 2013-2014.

TERZIJDE: (we proberen, misschien tegen beter weten in, de moed erin te houden met Toon van Driel)

Ronde 22 clubcompetitie + twee vooruitgespeelde partijen (Ten Boer-Groningen 6)

Bij Schaakclub Ten Boer was ronde 22 aan de orde:

Klaas Dijkhuizen (w) - Piet Beetsma: ½ - ½
Albert Prins (w) - Wopko Dijkema: 1 - 0
Jan Pilon (w) - Harm Buter: 1 - 0

Marten Berends (w) - Ad Mertens: 1 - 0

Baudewijn Michel (w) - Alfred Rodenboog: 0 - 1 (R)

Afwezig waren: Roelof Kroon (NOSBO), Gerard Zijlema (idem), Wim van Dijken, Anna Bruijn, Siert Bruins, Free Blok en Baudewijn Michel (ziek, AMK via e-mail gemist door wedstrijdleider).

Klaas mocht, voorzichtig uitgedrukt, niet mopperen met de remise tegen Piet. Laatstgenoemde stond weliswaar tegen het eindspel aan achter in materiaal, maar tijdgebrek aan de kant van wit en aardig spel van zwart maakten dat zwart in het eindspel totaal gewonnen kwam te staan. Enkele zetten van wit, met veel overtuiging uitgevoerd, maar die in feite niets aan de situatie veranderden, bewerkstelligden dat zwart toch enigszins van zijn stuk werd gebracht en accoord ging met remise. Hij stond toen nog steeds op winst en had op de klok negen tegen twee minuten! 'Zuiver psychisch' kan hier de conclusie luiden.

Albert had te maken met een zich taai verdedigende Wopko, die pas in het eindspel de beslissende fout maakte.

Jan wist van Harm te winnen en zodoende (enig) uitzicht op de derde plaats te houden.

Marten won van Ad, die in het middenspel de iets betere papieren leek te hebben maar dat niet wist waar te maken.

Alfred wachtte vergeefs op Baudewijn, die zich had afgemeld wegens ziekte. Aangezien Albert niet elk moment aan het computerscherm zit gekluisterd (goh, wat gek voor iemand die toch alle tijd van de wereld heeft!) en ook wel eens een frisse neus wil halen, werd dit e-mailtje helaas gemist. Voor Alfred de winst, voor Baudewijn alsnog de AMK en .... beterschap.

Zoals gemeld speelde Roelof en Gerard vooruit in de NOSBO. Het gaat om het competitieduel Ten Boer-Groningen 6, gepland op 2 maart a.s. Roelof won snel aan bord 1, terwijl Gerard aan bord 8 een degelijke remise liet aantekenen tegen Zilverberg. Ten Boer mag zich de komende twee weken dus verheugen in een 1,5-0,5 voorsprong. Nu het uitbouwen nog!

Roelof waagde er een mailtje naar Alberts SchaakBlog aan:

Hoi Albert,

Kort even een verslagje.
Gerard speelde een rustige remise in een partij die om een geïsoleerde d-pion ging. Goede partij van beide spelers.

Bij mij begon de partij in de volgende stelling:

Tasma (wit) - Kroon (z)

Zwart staat beter. Ik speelde hier het provocerende 9... h5. De vraag is of dit een blunder is of een pionoffer. Ik ben er ook nog niet uit. Mijn tegenstander had een moeilijke keus en besloot te slaan: 10.Lxh5 Pxh5 11.Pxh5 Pc6 12. a3 Vind ik een minder goede zet. Veld b3 wordt zwak. Ik zat al te kijken naar 12... d3 maar wist niet hoe het zou staan na 13. c3. De witte loper kan naar e3. 12...Db6 13.0–0?! Nu kan ik wel aanvallen op de koningsvleugel. 13... Dd8 14.Pg3 Dh4 15. f3. Waarschijnlijk is 15. h3 g5 beter. 15... Dxh2+ 16.Kf2 Th3 17.Pe2 Le7 (0–1).
Roelof.

SC Lewenborg: ronde 20 interne competitie

SC Lewenborg 2018-2019 -  - Interne Competitie 2019-2020

Partijen in Ronde 20 - 03-03-2020.

  1 Roy Bons             - Edim Salihbegovic    0-1    

  2 Klaas Dijkhuizen     - Durk Elzinga         1-0    

  3 Jan Wiebe van Veen   - Albert Prins         1-0    

  4 John Souhoka         - Douwe Pol            ½-½    

  5 Rudy Frieswijk       - Fred Luining         1-0    

  6 Jan Drolenga         - Boudewijn Hoogeboom  0-1    

  7 Jacob Bosgra         - Henk Dutmer          1-0    

  8 Sjak Rijploeg        - Herman Wiegeraad     1-0    

  9 Arthur Uyleman       - Jouke Luxema         1-0    

 10 Derk Schuttel        - Paring bye                  

Ik speelde in de 20e ronde tegen Jan Wiebe. Vanaf seizoen 2015-16, toen een viertal ex-Ten Boer clubleden zich bij Lewenborg aansloot, eindigden al mijn partijen (een stuk of 6) tegen hem in remise. Zo niet deze avond.

Op een paar cruciale momenten ging ik weer eens te passief te werk, wat onnodig lastige stellingen opleverde en daarna een pion achterstand. Later resulteerde dat in een dame-eindspel met twee vrijpionnen voor mijn tegenstander. Toch scheelde het niet veel of het was alsnog remise geworden door eeuwig schaak, maar na een stuk of 10 achtereenvolgende dameschaakjes was het toch voorbij.      

SC Lewenborg 2018-2019 -  - Interne Competitie 2019-2020

Rangschikking na Ronde 20 - 03-03-2020.
Pos Naam                  Score Prt   W   R   V   Ptn  BRtg GemRT   TPR  W-We
  1 Edim Salihbegovic       632  15  13   1   1  13,5  2093  1628  2201  0,61
  2 Klaas Dijkhuizen        563  15   8   5   2  10,5  1854  1681  1829  0,14
  3 Jan Wiebe van Veen      545  15   9   4   2  11,0  1731  1640  1800  1,47
  4 Roy Bons                514  14   7   5   2   9,5  1825  1686  1816  0,42
  5 Douwe Pol               478  15   7   4   4   9,0  1654  1610  1681  0,75
  6 Piet Beetsma            429  10   4   4   2   6,0  1684  1509  1579 -0,92
  7 Rudy Frieswijk          421  14   5   5   4   7,5  1563  1616  1641  1,32
  8 Tony Westermann         405  18  11   1   6  11,5  1602  1405  1505 -0,98
  9 Boudewijn Hoogeboom     400  19  11   1   7  11,5  1520  1458  1532  0,52
 10 Albert Prins            367  15   4   6   5   7,0  1606  1614  1591 -0,44
 11 Jan Drolenga            329  12   5   1   6   5,5  1612  1528  1528 -0,49
 12 Fred Luining            320  16   6   2   8   7,0  1428  1605  1535  0,94
 13 Jan Schut               315   8   3   1   4   3,5  1529  1676  1632  0,70
 14 Willem Bosman           291  17   7   3   7   8,5  1266  1330  1330  1,13
 15 John Souhoka            277  17   5   4   8   7,0  1366  1416  1354 -0,72
 16 Jacob Bosgra            277  15   7   2   6   8,0  1190  1257  1280  1,66
 17 Hiddo Zuiderweg         272   5   2   0   3   2,0  1788  1656  1586 -1,14
 18 Sjak Rijploeg           235  15   5   3   7   6,5  1309  1281  1234 -1,43
 19 Durk Elzinga            234  13   5   1   7   5,5  1299  1391  1337  0,06
 20 Arthur Uyleman          230  15   4   4   7   6,0  1374  1281  1211 -2,96
 21 Henk Dutmer             201  18   4   5   9   6,5  1199  1322  1194 -0,94
 22 Henk Triemstra          195  12   2   3   7   3,5  1031  1319  1165  1,09
 23 Herman Wiegeraad        172  20   3   6  11   6,0  1181  1283  1136 -1,61
 24 Jouke Luxema            142  12   2   1   9   2,5   908  1245  1013  0,60
 25 Metta Brandsma          117   7   1   0   6   1,0   851  1244   965  0,21

Zo ben ik van de 9e plek op de ranglijst (eind vorig jaar) eerst de weg omhoog ingeslagen die kort geleden nog de 7e plaats betekende, nu in een soort vrije val beland, waarvan ik alleen maar kan hopen dat die niet te lang duurt. Om met CCR te spreken: Who'll Stop The Rain.

Hieronder een moment uit de partij, waarop het simpeler had gekund, zeg maar gemoeten:

Stelling na de 13e zet van wit. Ik speelde hier de matige zet 13. ... Le7? Waarom eigenlijk? Veel beter lijkt me 13. ... Pxe4 14. Lxe4 Lf4! waarna wit moet nemen: 15. Lxf4 Dxf4 en zwart staat zeker niet minder. Hoe moeilijk kan het zijn?

SC Lewenborg 2018-2019 -  - Interne Competitie 2019-2020

Rangschikking na Ronde 20 - 03-03-2020.
Pos Naam                  Score Prt   W   R   V   Ptn  BRtg GemRT   TPR  W-We
  1 Edim Salihbegovic       632  15  13   1   1  13,5  2093  1628  2201  0,61
  2 Klaas Dijkhuizen        563  15   8   5   2  10,5  1854  1681  1829  0,14
  3 Jan Wiebe van Veen      545  15   9   4   2  11,0  1731  1640  1800  1,47
  4 Roy Bons                514  14   7   5   2   9,5  1825  1686  1816  0,42
  5 Douwe Pol               478  15   7   4   4   9,0  1654  1610  1681  0,75
  6 Piet Beetsma            429  10   4   4   2   6,0  1684  1509  1579 -0,92
  7 Rudy Frieswijk          421  14   5   5   4   7,5  1563  1616  1641  1,32
  8 Tony Westermann         405  18  11   1   6  11,5  1602  1405  1505 -0,98
  9 Boudewijn Hoogeboom     400  19  11   1   7  11,5  1520  1458  1532  0,52
 10 Albert Prins            367  15   4   6   5   7,0  1606  1614  1591 -0,44
 11 Jan Drolenga            329  12   5   1   6   5,5  1612  1528  1528 -0,49
 12 Fred Luining            320  16   6   2   8   7,0  1428  1605  1535  0,94
 13 Jan Schut               315   8   3   1   4   3,5  1529  1676  1632  0,70
 14 Willem Bosman           291  17   7   3   7   8,5  1266  1330  1330  1,13
 15 John Souhoka            277  17   5   4   8   7,0  1366  1416  1354 -0,72
 16 Jacob Bosgra            277  15   7   2   6   8,0  1190  1257  1280  1,66
 17 Hiddo Zuiderweg         272   5   2   0   3   2,0  1788  1656  1586 -1,14
 18 Sjak Rijploeg           235  15   5   3   7   6,5  1309  1281  1234 -1,43
 19 Durk Elzinga            234  13   5   1   7   5,5  1299  1391  1337  0,06
 20 Arthur Uyleman          230  15   4   4   7   6,0  1374  1281  1211 -2,96
 21 Henk Dutmer             201  18   4   5   9   6,5  1199  1322  1194 -0,94
 22 Henk Triemstra          195  12   2   3   7   3,5  1031  1319  1165  1,09
 23 Herman Wiegeraad        172  20   3   6  11   6,0  1181  1283  1136 -1,61
 24 Jouke Luxema            142  12   2   1   9   2,5   908  1245  1013  0,60
 25 Metta Brandsma          117   7   1   0   6   1,0   851  1244   965  0,21

Terzijde 1:

Derk Schuttel (oud-lid van SC Ten Boer en lid van DTK (De Twee Kastelen) kwam een kijkje nemen, om niet te zeggen de sfeer proeven op onze clubavond. Misschien overweegt hij lid van onze vereniging te worden. Hij is van harte welkom!

Terzijde 2:

900 leden van de Groninger studentenvereniging Vindicat atque Polit (Handhaaft en Beschaaft: een devies waarvan het laatste deel helaas nogal eens al te letterlijk in de praktijk gebracht wordt als het gaat om het met zwaard en vijl mores leren van eerstejaars, maar dit even inderdaad geheel terzijde) hebben in deze tijd van coronacrisis bezit genomen van Sestriere, een Italiaans-Frans grensdorp, voor een welverdiende skivakantie. Tegen de adviezen in, dat is wel een beetje jammer.

Sestriere: dolletjes...

Het lijkt me de manier om het virus in onze provincie te introduceren, waar tot nu toe van besmetting geen melding is gemaakt.

'Het is hier dolletjes' laat het Dagblad van het Noorden de vrolijke skiërs zeggen. Opmerkelijk taalgebruik, waar ik het verder niet over zal hebben. Chersonissos-achtige taferelen verschijnen voor het geestesoog.

Vakantie gaat boven alles. De momenteel wel gehoorde uitspraak van Pascal dat alle ellende in de wereld ontstaat omdat mensen niet gewoon thuis op hun stoel kunnen blijven zitten wordt weer helemaal bewaarheid door de tot nu toe al teruggekeerde feestvierders uit Noord-Italië, om over andere landen maar niet te spreken.

De volksgezondheid zou boven alles moeten gaan, dat moge duidelijk zijn, ook boven een meer of minder succesvol draaiende economie, dat is eveneens duidelijk. Kennelijk niet voor iedereen. Alweer jammer.

Terzijde 3:

De wereld lijdt enorm onder het deels wegvallen van inkomsten door het toerisme, met name geldt dit voor Chinezen die tijdelijk afzien van 10 dagen rondritten door Europa voor € 350 en zich ook niet meer in Giethoorn laten zien. Dat hakt er in natuurlijk.

Chinezen in Giethoorn

Een verhelderend stukje uit het artikel Wegblijven Chinezen dreun voor reisbranche in de Volkskrant van woensdag 4 maart:

Deze uitbraak gaat onze verbeeelding te boven, zegt Jane Sun (Albert: what's in a name in de reisbranche) algemeen directeur van de grootste Chinese reisorganisatie Ctrip, tegen de Amerikaanse televisiezender CNN. Ze klampt zich vast aan de zoekresultaten op Ctrip.com, want zodra het gevaar is geweken, komt de opgekropte reislust (Albert: onderstreping is van mij) los. "Op onze site zien we dat mensen die meer dan een maand thuis zitten, druk op zoek zijn naar informatie over vakantiebestemmingen".

Vier weken thuis zitten met opgekropte reislust: het zal je maar gebeuren!! Een afgrijselijk drama, waarop onvermijdelijk een enorme depressie moet volgen. Wanneer kan en mag ik eindelijk weer eens naar vreemde landen en volkeren, net als de dames Terpstra en Dessing die tot vervelens toe de uithoeken van de wereld bezoeken. Niet veel anders te doen waarschijnlijk en ook een wat beperkt denkraam, om met Marten Toonder te spreken.

Ik moet denken aan de dame die onlangs op Schiphol, waar ze op het punt stond het wolkendek te kiezen, gevraagd werd of ze wel eens aan het milieu dacht.

"Nee, daar houd ik me niet zo mee bezig!" Daar hebben we de crux.