Toernooipraktijk / Eindspelstudies (4) - WK schaken dames 1953: Bykova - Roedenko: 8-6

Joegoslavische postzegel uit 2001

Bykova

Roedenko

In 1953 won Elizaveta Bykova (1913-1989) de match in Moskou om het wereldkampioenschap schaken bij de dames met 8-6 van haar voorgangster Ljoedmila Roedenko (1904-1986). Ze won 7 partijen, verloor er 5 en 2 partijen werden remise. Een belangrijk moment in de schaakgeschiedenis. 

In de Österreichische Schachzeitung van 1954 vond ik over één van de partijen een interessant artikel van de hand van Kurt Richter (1900-1969; Duits grootmeester, medewerker aan veel schaaktijdschriften en auteur van menig schaakboek). Ik geef dat artikel hier licht gewijzigd weer. De conclusie moet luiden dat, gezien het kleine verschil in de einduitslag, vanaf 1953 de naam van de wereldkampioene nog steeds Roedenko had kunnen zijn, als....

L. Roedenko - E. Bykova
Moskou 1953

1. d4 Pf6 2. Pf3 g6 3. Lg5 Lg7 4. Pbd2 d5 5. e3 0-0 6. Le2 c5 7. c3 b6 8. Pe5 Lb7 9. h4 (scharf und interessant gespielt) 9. ... Pc6 10. Lxf6 Lxf6 (10. ... exf6 war entschieden vorzuziehen, weil der Pe5 weichen muss) 11. f4 a6? (Schwarz ist sehr sorglos un kümmert sich gar nicht um das heranziehende Gewitter. Mit 11. ... Lxe5 12. fxe5 f6 war besserer Widerstand möglich) 12. g4! b5 13. g5 Lxe5 14. fxe5 b4 15. h5 Lc8 16. Ld3 Kg7 (Diagramm)

17. De2? (Nach sowjetischen Analysen, denen wir hier folgen, hätte Weiss mit 17. hxg6! hxg6 18. Th7+!! Kxh7 19. Dh5+ Kg7 20. Dh6+ Kg8 21. Lxg6 fxg6 22. Dxg6+ Kh8 0-0-0! sehr hübsch gewinnen können) 17. ... Le6 18. hxg6 hxg6 19 Th6 Th8 20. Dh2 bxc3 21. bxc3 Da5 (Diagramm)

22. Tc1? (Hier gewann elegant 22. Kf2! Dxc3 23. Th1 Dxd2+ 24. Le2 Thg8 25. Th7+ Kf8 26. Th8! usw. Aber das war wirklich nicht leicht zu finden) 22. ... Dxa2 23. Df4 Da3 24. Kd1 cxd4 25. exd4 Tab8 26. Pf3 Pb4 (Diagramm)

27. Lb1? (27. Tb1 stellte noch eine raffinierte Falle; wenn nämlich 27. ...Pxd3?, so 28. Df6+!! nebst Matt. Aber dies war eben nur eine Falle, während die anderen Kombinationen reell waren. Schwarz antwortet auf 27. Tb1 einfach Dxc3)

27. ... Pa2 28. Lxa2 Dxa2 29. Ph4 Thc8 30. De3 Tb2 31. Dd3 Lg4+ 32. Ke1 Te2+ 33. Kf1 Th2 34. Txg6+ Kf8. Weiss gab auf. Himmelhoch jauchzend, zum Tode betrübt! Aber das soll auch mitunter uns Männern so gehen...

Richter heeft de drie diagrammen bijelkaar gezet en voorzien van het bijschrift Die versäumten Gelegenheiten. Verder was hij kennelijk nogal bezig met de verschillen tussen het vrouwenschaak en het mannenschaak. Boven het artikel staat 'Frauen spielen Schach' en ook na dit stuk gaat hij er nog even op door, om te besluiten dat ook bij de heren der schepping en bij hemzelf(!) dit soort fouten kunnen worden aangetroffen. Gelukkig maar!

Terzijde:

Bos bij borg Ekenstein (Appingedam)
Eigen foto op 20 mei 2020: 15:29 u.

Borg Rusthoven (Wirdum) wordt momenteel aardbeving-
bestendig gemaakt en bevindt zich nu in 'opgekrikte'
 toestand. Eigen foto op 20 mei 2020; 16:12 u.

Ratings mei 2020 voor SC Lewenborg

Hieronder de mei-ratings voor 2020 van de leden van schaakclub Lewenborg, zoals opgestuurd door 'ratingman' Jan Schut eind april:

	Wt: aantal bordpunten; Nt: aantal tegenstanders; Rct: gem.rating van de tegenstanders Lewenborg mei 2020 Rct Wt Nt feb-20 mei-20 div 1 Salihbegovic,E.(Edim) 1880 8.0 11 2089 2104 +15 2 Dijkhuizen,K.G.(Klaas) 1616 5.5 8 1871 1854 -17 3 Grashuis,A.J.(Aldert-Jan) 1658 0.5 1 1855 1849 -6 4 Pouw,M.(Marcel) 2106 0.5 3 1834 1829 -5 5 Bons,R.(Roy) 1700 5.0 7 1807 1822 +15 6 Zuiderweg,H.J.(Hiddo) 1674 1.0 2 1814 1803 -11 7 Middeljans,R.(Ramon) 1783 1.0 1 1775 1788 +13 8 Veen,van J.W.(Jan Wiebe) 1662 6.0 7 1701 1752 +51 9 Delis,P.(Peter) 1694 1.0 2 1744 1741 -3 10 Beetsma,P.J.(Piet) 1504 4.0 6 1679 1677 -2 11 Westermann,O.A.(Tony) 1378 5.0 7 1655 1648 -7 12 Pol,D.(Douwe) 1678 3.5 8 1634 1631 -3 13 Prins,P.A.(Albert) 1601 4.5 9 1609 1604 -5 14 Drolenga,J.(Jan) 1605 1.5 7 1613 1570 -43 15 Hoogeboom,B.(Boudewijn) 1530 7.0 10 1515 1570 +55 16 Frieswijk,R.A.(Rudy) 1502 4.5 7 1557 1567 +10 17 Jans,J.(Johan) 1617 0.0 2 1572 1550 -22 18 Schut,J.K.(Jan) 1632 1.0 2 1526 1532 +6 19 Luining,A.(Fred) 1603 2.0 8 1441 1414 -27 20 Uyleman,A.(Arthur) 1204 3.5 8 1377 1331 -46 21 Rijploeg,J.(Sjak) 1295 5.0 7 1294 1330 +36 22 Souhoka,J.(John) 1380 3.0 9 1342 1312 -30 23 Bosman,W.J.(Willem) 1226 3.5 5 1262 1299 +37 24 Elzinga,D.B.(Durk) 1249 4.0 7 1297 1295 -2 25 Bosgra,J.(Jacob) 1304 4.5 8 1216 1249 +33 26 Wiegeraad,H.C.(Herman) 1358 2.0 9 1179 1160 -19 27 Dutmer,H.G.P.(Henk) 1253 3.0 9 1202 1152 -50 28 Triemstra,H.T.(Henk) 1205 0.5 3 1011 1006 -5 29 Luxema,J.J.(Jouke) 1276 0.5 8 915 895 -20 30 Brandsma,M.(Metta) 1306 1.0 4 851 868 +17

Toernooipraktijk / Eindspelstudies (3) - Capablanca

Capablanca in 1930

Bij zijn laatste simultaan, op 6 november 1941 in New York (hij overleed op 8 maart 1942), speelde Capablanca tegen 22 tegenstanders. Hij won 19 keer, speelde 1 partij remise en verloor 2 partijen.

In een van de partijen stond na 27 zetten de volgende stelling op het bord:

H.Forsberg

Capablanca

Wit besliste de partij met 28. Pf6! Wit wint: paard en dame staan in en op 28. ... Pxf6 volgt mat in twee.

Er volgde nog: 28. ... Te1+ 29. Kf2 Te2+ 30. Dxe2 Dxe2+ 31. Kxe2 Pxf6 32. Tc6 Pd5 33. Td6 en zwart gaf op.

Een en ander is te vinden in The Unknown Capablanca door Hooper en Brandreth. De auteurs geven in dit boek 203 minder bekende partijen van Capablanca, bijvoorbeeld uit tweekampen en exhibitie- en simultaanvoorstellingen. Ook zijn partijen opgenomen uit zijn vermaarde 'trip' in 1913-1914 door Europa, waarin hij 25 keer uitkwam tegen tegenstanders die tot de beste spelers van Europa behoorden: Ajechin, Bernstein, Bogoljubow, Reti, Tartakower en anderen. Hij behaalde daarin een superscore van 87,5% (+19=4-1).

Hooper, David and Dale Brandreth: The Unknown Capablanca. - 2nd rev. ed. - New York: Dover Publications, 1993. - 205 p. - ISBN 0-486-27614-7. 

Terzijde 1:

Youp van 't Hek in zijn column Quarantainemat in de NRC van 2-3 mei 2020, naar aanleiding van oprispingen van FvD-jongeren:

En het Brabantse CDA gaat met deze types in zee. Waarom? Deze christelijke partij had ooit zulke goede ervaringen met de PVV, dat ze het met het boreale Forum nog een keer gaan proberen. Graag zelfs. Nu gaat het nog beter lukken. Hoewel? Zelfs de nertsen begonnnen te kuchen toen ze het verontrustende nieuws hoorden.

En over het onvergetelijke duo Eurlings-Verhagen op het beruchte en tegelijk kolderieke CDA-congres in 2010:

Zwaar transpirerend krijste hij Maxime zijn politieke graf in. Verhagen nam de complimenten glunderend in ontvangst. Op dagen dat het me moreel een beetje tegenzit denk ik altijd even aan dit illustere duo in de Amsterdamse Rijnhal. Daarna kan ik weer jaren verder.

Terzijde 2:

Bert Wagendorp in zijn column Gedoemde redding in de Volkskrant van 4 mei 2020, m.b.t. de steun aan de KLM in vergelijking met die aan andere sectoren:

Maar hang er twee vleugels aan en alles verandert. De KLM is heilig: 'onze blauwe trots', zei staatsecretaris Cora van Nieuwenhuizen ruim een week geleden tijdens een speciale persconferentie ter gelegenheid van het steunplan. Achtereenvolgens had Van Nieuwenhuizen - KLM's bestbetaalde grondstewardess - het over het 'vitale belang' van het bedrijf, het 'eminente belang', over de 'essentiële schakel' en de 'onmisbare schakel'. Laat de KLM omvallen en alle internationale bedrijven rond Amsterdam pakken hun biezen en de hele Nederlande economie dondert in elkaar - dat worden wij althans geacht te geloven.

En de laatste zin:

De Nederlandse staat steunt een gedoemde industrie.

Toernooipraktijk / eindspelstudies (2) - Herman Mattison

Een mooie eindspelstudie van de Let Herman Mattison (Hermanis Matisons, 1894-1932) van wie ik eerder een studie op mijn weblog heb geplaatst: hier te vinden.

Mattison heeft behalve op het gebied van de eindspelstudie ook naam gemaakt als partijspeler. Gedurende vele jaren was hij de sterkste speler van Letland en in de schaakolympiade in Praag (1931) won hij bijvoorbeeld van Aljechin, Vidmar en Rubinstein.

Hij heeft circa 60 studies gecomponeerd, die te vinden zijn in een boekje van T.G. Whitworth:

Whitworth, T.G.: Mattison's Chess Endgame Studies. - With an introd. by A. Hildebrand. - St. Leonards on Sea: British Chess Magazine,1987. - 79 p. - BCM Quarterly no. 23.

Het boek bevat behalve de 60 studies, met indexen en een literatuuropgave, ook 6 partijen van Mattison, waaronder bovengenoemd drietal.

Wit wint

In bovengenoemd boek is dit studie 14. De oplossing:

1. c6 (i) dxc6 (ii) 2. a6 Lf3 (iii) 3. Pg5 Ld5 (iv) 4. Pe6 c5 (v) 

5. Pc7+ Kd7 6. Pxd5 Kc8 (vi) 7. Pb6+ Kb8 (vii) 8. Pd7+ Ka7

9. Pxc5 en wint.

(i) om de diagonaal h1-a8 te blokkeren

1. a6? Lf3 en het is remise

1. Pe5? Le2 en remise

1. Pd6+? Kd8 en remise

(ii) 1. ... d6 2. Pxd6+ Kd8 3. a6 Lf3 4. Pb7+ Kc7 5. a7 en wint

1. ... Le2 2. c7 La6 3. Pd6+ en wint

(iii) 2. ... c5 3. Pe5(g5) wint

(iv) 3. ... Kd8 4. a7 wint

(v) 4. ... Kd7 5. Pc5+ Kc7 6. a7 en wint

(vi)  na 6. ... Kc6 hoeft wit alleen maar met zijn koning naar de andere kant van het bord te lopen om daar zwarts pion te slaan; daarna laat hij zijn eigen pion promoveren.

(vii) 7. ... Kc7 8. a7 en wint.

Terzijde 1:

Uit de column Op het kruispunt van Bert Wagendorp in de Volkskrant van 23 maart:

Corona verandert onze kijk op de wereld en onszelf. "We staan op een kruispunt", zei de Britse econoom Ian Goldin tegen Peter Giesen. We kunnen linksaf of rechtsaf, we kunnen streven naar een zo snel mogelijk herstel van de status quo. Of we kunnen de pandemie gebruiken voor een radicale herziening van onze manier van leven.

We kunnen dat laatste ook niet doen- en het zou me niet verbazen als het daarop gaat neerkomen, zoals er ook na de bankencrisis niets wezenlijks veranderde.

===========================

➤Zelf geef ik geen cent voor komende veranderingen. De overgrote meerderheid van de mensen wil zo snel mogelijk de status quo terugzien, waarna men weer gezellig naar het biefstukkenrestaurant kan en de eerstvolgende vliegvakantie kan boeken. Een inkoppertje!

Terzijde 2:

Het begin van de column Momentum voor grote verandering van Robert van de Griend in de Volkskrant van zaterdag 21 januari 2020:

"Epidemieën", schreef journalist en historicus Anne Applebaum in The Atlantic, "onthullen de onderliggende waarheden van de maatschappijen die ze treffen".

Ook in Nederland worden we door het coronavirus geconfronteerd met pijnlijke feiten die velen van ons tot nu toe liever diep wegstopten. Dat we te veel vliegen bijvoorbeeld en anders met dieren moeten omgaan.

Einde schaakseizoen SC Lewenborg + licht commen-taar + internetschaak

Voorzitter Bosgra (Jacob) van SC Lewenborg stuurde vandaag een e-mail rond met daarin de aankondiging dat het waarschijnlijk afgelopen is met het seizoen 2019-2020 (geen al te grote verrassing) en dat we een internettoernooitje kunnen spelen. Ik weet nog niet of ik daaraan mee doe, maar ik heb in ieder geval wel wat commentaar op de mededeling dat wedstrijdleider Douwe en hij vinden dat de ranglijst (zie hieronder) van drie weken geleden (met toen nog 10-12 ronden te gaan) wel een goede afspiegeling van de krachtsverhoudingen weergeeft en dat we er daarom wel vrede mee kunnen hebben deze lijst als eindlijst te beschouwen. Over beide punten heb ik lichte twijfel.

Als ik naar mijn eigen 10e (kan beter) plaats op de lijst kijk en naar de schakers boven mij zie ik opmerkelijke verschillen bij het gegeven GemRT, ofwel de gemiddelde rating van de tegenstanders die men heeft gehad. Wil je van een enigszins eerlijke eindlijst kunnen spreken dan lijkt het mij een voorwaarde dat die ratings niet al te veel uiteenlopen.

Nu zie ik zo drie schakers die te maken hebben gehad met tegenstanders met een ratinggemiddelde dat respectievelijk 78, 116 en 182 (!!) punten lager ligt dan dat van mijn tegenstanders (1587). Ik zou bijna zeggen: ja, zo kan ik het ook. Het komt er op neer dat de een (veel) meer werk heeft moeten verzetten voor zijn punten dan de ander, als ik de cijfers even mag interpreteren.
Ik vind het prima dat we de competitie beëindigen, al was het alleen maar omdat er weinig anders opzit, maar doen of er niets aan de hand is en we een tot tevredenheid stemmende eindranglijst hebben, gaat mij wat te ver. 

Lewenborg 2019-2020 -  - Interne Competitie 2019-2020

Eindrangschikking na Ronde 21 - 10-03-2020.

Pos Naam                  Score Prt   W   R   V   Ptn  BRtg GemRT   TPR  W-We

  1 Edim Salihbegovic       648  15  13   1   1  13,5  2093  1628  2201  0,61

  2 Klaas Dijkhuizen        594  16   9   5   2  11,5  1854  1666  1828  0,20

  3 Jan Wiebe van Veen      580  16  10   4   2  12,0  1731  1632  1808  1,70

  4 Roy Bons                518  15   7   6   2  10,0  1825  1689  1809  0,29

  5 Douwe Pol               509  15   7   4   4   9,0  1654  1610  1681  0,75

  6 Piet Beetsma            456  10   4   4   2   6,0  1684  1509  1579 -0,92

  7 Rudy Frieswijk          455  14   5   5   4   7,5  1563  1616  1641  1,32

  8 Tony Westermann         420  18  11   1   6  11,5  1602  1405  1505 -0,98

  9 Boudewijn Hoogeboom     401  20  11   1   8  11,5  1520  1471  1524  0,29

 10 Albert Prins            387  16   5   6   5   8,0  1606  1587  1587 -0,37

 11 Jan Drolenga            353  12   5   1   6   5,5  1612  1528  1528 -0,49

 12 Jan Schut               325   8   3   1   4   3,5  1529  1676  1632  0,70

 13 Fred Luining            321  17   6   2   9   7,0  1428  1621  1532  0,87

 14 Willem Bosman           302  17   7   3   7   8,5  1266  1330  1330  1,13

 15 John Souhoka            279  18   5   4   9   7,0  1366  1404  1325 -1,44

 16 Jacob Bosgra            278  16   7   2   7   8,0  1190  1260  1260  1,32

 17 Hiddo Zuiderweg         275   5   2   0   3   2,0  1788  1656  1586 -1,14

 18 Sjak Rijploeg           266  16   6   3   7   7,5  1309  1275  1254 -1,09

 19 Durk Elzinga            252  14   6   1   7   6,5  1299  1357  1332  0,15

 20 Arthur Uyleman          249  16   5   4   7   7,0  1374  1254  1210 -2,92

 21 Henk Dutmer             231  19   5   5   9   7,5  1199  1325  1226 -0,22

 22 Henk Triemstra          202  12   2   3   7   3,5  1031  1319  1165  1,09

 23 Derk Schuttel           185   1   0   1   0   0,5  1728  1825  1825  0,13

 24 Herman Wiegeraad        173  21   3   6  12   6,0  1181  1299  1139 -1,68

 25 Jouke Luxema            143  13   2   1  10   2,5   908  1249  1000  0,52

 26 Metta Brandsma          117   8   1   0   7   1,0   851  1263   952  0,17