Schaken uit de krant

De laaste schaakrubriek van Hans Ree in de NRC

 

Begin van het artikel

De NRC van vrijdag 28 april jl. bewijst wat veel schakers al langere tijd vreesden en nu zeker weten: de schaakrubriek verdwijnt uit de dagbladen. Er zijn op het internet zoveel gratis artikelen over schaken te vinden dat een wekelijkse rubriek in de krant weinig meerwaarde heeft (zie hierboven) is het 'ijzersterke' argument waar de krant mee komt. Hans Ree, die de rubriek in de NRC sinds 1989 verzorgt, schrijft dat de redenering hem niet meteen overtuigde. Dat kan ik me voorstellen maar hij drukt zich wel bijzonder voorzichtig en zwakjes uit: het is natuurlijk gewoon flauwe kul. 

Het internet staat bol van het (wereld)nieuws: betekent dat dat de krant (gedrukt of digitaal) geen zin meer heeft? Elke avond zijn er 'gratis' praat- cq. kletsprogramma's. Houdt dat in dat de ingezonden lezersbrieven en columns uit de krant verdwijnen?

De Telegraaf is het enige landelijke dagblad dat nog een schaakrubriek handhaaft deel Ree ons verder mee. Zolang het duurt zullen we maar zeggen. De Telegraaf is geen dagblad dat ik graag als voorbeeld zou willen aanhalen, maar vooruit, het moet gezegd: hier valt de krant niet tegen.

Clubgenoot Hiddo Zuiderweg maakt me overigens attent op het feit dat regionale kranten hier en daar nog wel een schaakrubriek hebben: hij noemt het Dagblad van het Noorden (Nick Maatman) en het Noord-Hollands Dagblad (Dimitri Reinderman).

Nu is het zo dat over schaken meer geschreven is dan over alle andere spellen en sporten SAMEN, zoals ik ooit heb gelezen. Dus zonder krantenrubriek zullen schakers zich zeker wel weten te redden, maar toch is en blijft het jammer. En of de kranten gelijk hebben met hun bezuiniging (want dat is het natuurlijk ook nog eens een keer) valt te bezien.

Geen schaken voorlopig, leve de 'vrijheid'!

 

Sinds een week of drie is het 'fysieke' clubschaak bij Lewenborg stilgelegd en, neem ik aan, ook bij alle andere schaakclubs in het land. De maatregelen tegen corona zijn destijds kennelijk toch te vroeg versoepeld (ik denk mede door de druk die de 'vrijheidszoekers' op de beleidmakers uitoefenden), waardoor we er weer allemaal aan moeten geloven. Ook de tienduizenden valse QR-codes bij de GGD op Schiphol werkten natuurlijk niet echt mee aan het bestrijden van de pandemie. Als jij er maar geld mee verdient... Hoe kom je op het misdadige idee! Zou het toeval zijn dat Schiphol de locus delicti was? Ik ben er nog niet zo zeker van.

Het Nederlandse volk valt weer eens op door fors verzet tegen de overheid, voornamelijk door  onnozele of/en belachelijke argumenten. In de Tweede Kamer horen we  waanzinnige geluiden van mensen die gevaarlijke en ophitsende taal uitslaan (de democratie heeft ook zo zijn flinke nadelen) die uiteraard de vele lichtgelovigen in het land beïnvloedt. Als je je niet wilt laten vaccineren, hoe onbegrijpelijk dat ook is, moet je beperkingen aanvaarden, dat is zo logisch als wat. Kom dan alstublieft niet met mijn lichaam en mijn vrijheid aandragen en doe je best iets minder puur egoïstisch te zijn. Er zijn nog meer mensen op de wereld.

Dan hebben we het nog niet over de ijselijke taferelen in Rotterdam op de beruchte vrijdagavond en later op andere plaatsen. Ik kwam in de berichtgeving ook de vertrouwde plaatsnaam Urk weer tegen. Geen verrassing: het lag helemaal in de lijn der verwachting.

Bovenstaand lezersbriefje stond in december 2020 in de Volkskrant, toen het op Urk enorm misgegaan was. Ik plaatste het toen op mijn blog. Het is nu, een jaar later, weer 100% van toepassing en voor herhaling vatbaar. Bij deze. Nu maar weer hopen dat de volgende dag de kerken ter plekke goed gevuld waren! Soms leren mensen van hun fouten, maar soms kun je daar ook héél lang op moeten wachten zullen we maar denken.

Diederik Gommers zag enige tijd geleden in Op1 taferelen voor zijn geestesoog waarin een agressief aangelegd persoon met een familielid met corona binnenkort bij een ziekenhuis zou arriveren en dan te horen zou krijgen dat er geen plaats was. Wat zich dan eventueel voor strijdtonelen zou kunnen gaan afspelen. 'Dan wordt het echt onveilig in Nederland', zei hij en had het ook over beveiliging van ziekenhuizen door de politie en het leger. 

In het buitenland kijkt men met veel verbazing naar de gebeurtenissen in ons merkwaardige landje. Wijzelf hebben  Nederland altijd zo hoog zitten, maar het is helemaal de vraag of dat juist is. Buitenlanders zien het volgens mij geregeld anders.

Ook op het gebied van de boosterprik bevindt Nederland zich ergens in de achterhoede. Het lijkt wel of er een zekere angst bestaat bij overheid om krachtige en snelle maatregelen te nemen. Angst voor het volk. Eerst geen vuurwerkverbod, de volgende dag wel een vuurwerkverbod, zodat er gezegd kan worden door 'Den Haag': het lag niet aan ons, van ons mocht het!

Enfin, misschien, heel misschien, binnenkort toch weer achter het schaakbord, desnoods met mondkapje, maar liefst zonder natuurlijk. We blijven hopen.

Ik ga voorlopig, misschien tegen beter weten in, maar uit van een jaar 2022 zonder (al teveel) corona! Je moet wat.

Update op 30 november: dankzij het fantastische vliegverkeer (elke dag moeten honderdduizenden mensen zich hoognodig verplaatsen per vliegtuig, ook vele reisgezelschappen zetten in coronatijd hun uiterst noodzakelijke uitstapjes natuurlijk vrolijk voort en leve de komende wintersportmaanden waar we toch wel heel hard aan toe zijn!) hebben we nu de Zuid-Afrikaanse variant in Nederland. Je kon er de klok op gelijk zetten net als op het feit dat mensen gewoon uit het quarantainehotel weglopen of een aanklacht indienen omdat ze daar door de overheid onmenselijk zijn behandeld. Waren de broodjes bij het ontbijt niet rijkelijk genoeg belegd?

Bas van der Schot in de Volkskrant van di 30 november

SC Lewenborg: ronde 20 interne competitie

SC Lewenborg 2018-2019 -  - Interne Competitie 2019-2020

Partijen in Ronde 20 - 03-03-2020.

  1 Roy Bons             - Edim Salihbegovic    0-1    

  2 Klaas Dijkhuizen     - Durk Elzinga         1-0    

  3 Jan Wiebe van Veen   - Albert Prins         1-0    

  4 John Souhoka         - Douwe Pol            ½-½    

  5 Rudy Frieswijk       - Fred Luining         1-0    

  6 Jan Drolenga         - Boudewijn Hoogeboom  0-1    

  7 Jacob Bosgra         - Henk Dutmer          1-0    

  8 Sjak Rijploeg        - Herman Wiegeraad     1-0    

  9 Arthur Uyleman       - Jouke Luxema         1-0    

 10 Derk Schuttel        - Paring bye                  

Ik speelde in de 20e ronde tegen Jan Wiebe. Vanaf seizoen 2015-16, toen een viertal ex-Ten Boer clubleden zich bij Lewenborg aansloot, eindigden al mijn partijen (een stuk of 6) tegen hem in remise. Zo niet deze avond.

Op een paar cruciale momenten ging ik weer eens te passief te werk, wat onnodig lastige stellingen opleverde en daarna een pion achterstand. Later resulteerde dat in een dame-eindspel met twee vrijpionnen voor mijn tegenstander. Toch scheelde het niet veel of het was alsnog remise geworden door eeuwig schaak, maar na een stuk of 10 achtereenvolgende dameschaakjes was het toch voorbij.      

SC Lewenborg 2018-2019 -  - Interne Competitie 2019-2020

Rangschikking na Ronde 20 - 03-03-2020.
Pos Naam                  Score Prt   W   R   V   Ptn  BRtg GemRT   TPR  W-We
  1 Edim Salihbegovic       632  15  13   1   1  13,5  2093  1628  2201  0,61
  2 Klaas Dijkhuizen        563  15   8   5   2  10,5  1854  1681  1829  0,14
  3 Jan Wiebe van Veen      545  15   9   4   2  11,0  1731  1640  1800  1,47
  4 Roy Bons                514  14   7   5   2   9,5  1825  1686  1816  0,42
  5 Douwe Pol               478  15   7   4   4   9,0  1654  1610  1681  0,75
  6 Piet Beetsma            429  10   4   4   2   6,0  1684  1509  1579 -0,92
  7 Rudy Frieswijk          421  14   5   5   4   7,5  1563  1616  1641  1,32
  8 Tony Westermann         405  18  11   1   6  11,5  1602  1405  1505 -0,98
  9 Boudewijn Hoogeboom     400  19  11   1   7  11,5  1520  1458  1532  0,52
 10 Albert Prins            367  15   4   6   5   7,0  1606  1614  1591 -0,44
 11 Jan Drolenga            329  12   5   1   6   5,5  1612  1528  1528 -0,49
 12 Fred Luining            320  16   6   2   8   7,0  1428  1605  1535  0,94
 13 Jan Schut               315   8   3   1   4   3,5  1529  1676  1632  0,70
 14 Willem Bosman           291  17   7   3   7   8,5  1266  1330  1330  1,13
 15 John Souhoka            277  17   5   4   8   7,0  1366  1416  1354 -0,72
 16 Jacob Bosgra            277  15   7   2   6   8,0  1190  1257  1280  1,66
 17 Hiddo Zuiderweg         272   5   2   0   3   2,0  1788  1656  1586 -1,14
 18 Sjak Rijploeg           235  15   5   3   7   6,5  1309  1281  1234 -1,43
 19 Durk Elzinga            234  13   5   1   7   5,5  1299  1391  1337  0,06
 20 Arthur Uyleman          230  15   4   4   7   6,0  1374  1281  1211 -2,96
 21 Henk Dutmer             201  18   4   5   9   6,5  1199  1322  1194 -0,94
 22 Henk Triemstra          195  12   2   3   7   3,5  1031  1319  1165  1,09
 23 Herman Wiegeraad        172  20   3   6  11   6,0  1181  1283  1136 -1,61
 24 Jouke Luxema            142  12   2   1   9   2,5   908  1245  1013  0,60
 25 Metta Brandsma          117   7   1   0   6   1,0   851  1244   965  0,21

Zo ben ik van de 9e plek op de ranglijst (eind vorig jaar) eerst de weg omhoog ingeslagen die kort geleden nog de 7e plaats betekende, nu in een soort vrije val beland, waarvan ik alleen maar kan hopen dat die niet te lang duurt. Om met CCR te spreken: Who'll Stop The Rain.

Hieronder een moment uit de partij, waarop het simpeler had gekund, zeg maar gemoeten:

Stelling na de 13e zet van wit. Ik speelde hier de matige zet 13. ... Le7? Waarom eigenlijk? Veel beter lijkt me 13. ... Pxe4 14. Lxe4 Lf4! waarna wit moet nemen: 15. Lxf4 Dxf4 en zwart staat zeker niet minder. Hoe moeilijk kan het zijn?

SC Lewenborg 2018-2019 -  - Interne Competitie 2019-2020

Rangschikking na Ronde 20 - 03-03-2020.
Pos Naam                  Score Prt   W   R   V   Ptn  BRtg GemRT   TPR  W-We
  1 Edim Salihbegovic       632  15  13   1   1  13,5  2093  1628  2201  0,61
  2 Klaas Dijkhuizen        563  15   8   5   2  10,5  1854  1681  1829  0,14
  3 Jan Wiebe van Veen      545  15   9   4   2  11,0  1731  1640  1800  1,47
  4 Roy Bons                514  14   7   5   2   9,5  1825  1686  1816  0,42
  5 Douwe Pol               478  15   7   4   4   9,0  1654  1610  1681  0,75
  6 Piet Beetsma            429  10   4   4   2   6,0  1684  1509  1579 -0,92
  7 Rudy Frieswijk          421  14   5   5   4   7,5  1563  1616  1641  1,32
  8 Tony Westermann         405  18  11   1   6  11,5  1602  1405  1505 -0,98
  9 Boudewijn Hoogeboom     400  19  11   1   7  11,5  1520  1458  1532  0,52
 10 Albert Prins            367  15   4   6   5   7,0  1606  1614  1591 -0,44
 11 Jan Drolenga            329  12   5   1   6   5,5  1612  1528  1528 -0,49
 12 Fred Luining            320  16   6   2   8   7,0  1428  1605  1535  0,94
 13 Jan Schut               315   8   3   1   4   3,5  1529  1676  1632  0,70
 14 Willem Bosman           291  17   7   3   7   8,5  1266  1330  1330  1,13
 15 John Souhoka            277  17   5   4   8   7,0  1366  1416  1354 -0,72
 16 Jacob Bosgra            277  15   7   2   6   8,0  1190  1257  1280  1,66
 17 Hiddo Zuiderweg         272   5   2   0   3   2,0  1788  1656  1586 -1,14
 18 Sjak Rijploeg           235  15   5   3   7   6,5  1309  1281  1234 -1,43
 19 Durk Elzinga            234  13   5   1   7   5,5  1299  1391  1337  0,06
 20 Arthur Uyleman          230  15   4   4   7   6,0  1374  1281  1211 -2,96
 21 Henk Dutmer             201  18   4   5   9   6,5  1199  1322  1194 -0,94
 22 Henk Triemstra          195  12   2   3   7   3,5  1031  1319  1165  1,09
 23 Herman Wiegeraad        172  20   3   6  11   6,0  1181  1283  1136 -1,61
 24 Jouke Luxema            142  12   2   1   9   2,5   908  1245  1013  0,60
 25 Metta Brandsma          117   7   1   0   6   1,0   851  1244   965  0,21

Terzijde 1:

Derk Schuttel (oud-lid van SC Ten Boer en lid van DTK (De Twee Kastelen) kwam een kijkje nemen, om niet te zeggen de sfeer proeven op onze clubavond. Misschien overweegt hij lid van onze vereniging te worden. Hij is van harte welkom!

Terzijde 2:

900 leden van de Groninger studentenvereniging Vindicat atque Polit (Handhaaft en Beschaaft: een devies waarvan het laatste deel helaas nogal eens al te letterlijk in de praktijk gebracht wordt als het gaat om het met zwaard en vijl mores leren van eerstejaars, maar dit even inderdaad geheel terzijde) hebben in deze tijd van coronacrisis bezit genomen van Sestriere, een Italiaans-Frans grensdorp, voor een welverdiende skivakantie. Tegen de adviezen in, dat is wel een beetje jammer.

Sestriere: dolletjes...

Het lijkt me de manier om het virus in onze provincie te introduceren, waar tot nu toe van besmetting geen melding is gemaakt.

'Het is hier dolletjes' laat het Dagblad van het Noorden de vrolijke skiërs zeggen. Opmerkelijk taalgebruik, waar ik het verder niet over zal hebben. Chersonissos-achtige taferelen verschijnen voor het geestesoog.

Vakantie gaat boven alles. De momenteel wel gehoorde uitspraak van Pascal dat alle ellende in de wereld ontstaat omdat mensen niet gewoon thuis op hun stoel kunnen blijven zitten wordt weer helemaal bewaarheid door de tot nu toe al teruggekeerde feestvierders uit Noord-Italië, om over andere landen maar niet te spreken.

De volksgezondheid zou boven alles moeten gaan, dat moge duidelijk zijn, ook boven een meer of minder succesvol draaiende economie, dat is eveneens duidelijk. Kennelijk niet voor iedereen. Alweer jammer.

Terzijde 3:

De wereld lijdt enorm onder het deels wegvallen van inkomsten door het toerisme, met name geldt dit voor Chinezen die tijdelijk afzien van 10 dagen rondritten door Europa voor € 350 en zich ook niet meer in Giethoorn laten zien. Dat hakt er in natuurlijk.

Chinezen in Giethoorn

Een verhelderend stukje uit het artikel Wegblijven Chinezen dreun voor reisbranche in de Volkskrant van woensdag 4 maart:

Deze uitbraak gaat onze verbeeelding te boven, zegt Jane Sun (Albert: what's in a name in de reisbranche) algemeen directeur van de grootste Chinese reisorganisatie Ctrip, tegen de Amerikaanse televisiezender CNN. Ze klampt zich vast aan de zoekresultaten op Ctrip.com, want zodra het gevaar is geweken, komt de opgekropte reislust (Albert: onderstreping is van mij) los. "Op onze site zien we dat mensen die meer dan een maand thuis zitten, druk op zoek zijn naar informatie over vakantiebestemmingen".

Vier weken thuis zitten met opgekropte reislust: het zal je maar gebeuren!! Een afgrijselijk drama, waarop onvermijdelijk een enorme depressie moet volgen. Wanneer kan en mag ik eindelijk weer eens naar vreemde landen en volkeren, net als de dames Terpstra en Dessing die tot vervelens toe de uithoeken van de wereld bezoeken. Niet veel anders te doen waarschijnlijk en ook een wat beperkt denkraam, om met Marten Toonder te spreken.

Ik moet denken aan de dame die onlangs op Schiphol, waar ze op het punt stond het wolkendek te kiezen, gevraagd werd of ze wel eens aan het milieu dacht.

"Nee, daar houd ik me niet zo mee bezig!" Daar hebben we de crux.

SC Lewenborg: ronde 12

Mail van  competitieleider Douwe:

Volgende week is het eerste deel van het snelschaak-kampioenschap van Lewenborg. Er zullen 9 ronden worden gespeeld met een bedenktijd van 5 min p.p.p.p. Er is vooraf geen schaakles!

Voor het snelschaken hoef je niet aan of af te melden. Om 20.00 uur wordt ingedeeld met de aanwezige mensen.

Daarna is de winterstop. Op 8 januari beginnen we weer met de 13e ronde, Lewenborg 1 speelt dan thuis tegen Het Kasteel.

SC Lewenborg -  - Interne Competitie 2018-2019

Partijen in Ronde 12 - 11-12-2018

  1 Piet Beetsma          -  Marcel Pouw          0-1   

  2 Jan Schut             -  Klaas Dijkhuizen     0-1   

  3 Boudewijn Hoogeboom   -  Jan Wiebe van Veen   ½-½   

  4 Hiddo Zuiderweg       -  Roy Bons             1-0   

  5 Albert Prins          -  Fred Luining         ½-½   

  6 Willem Bosman         -  John Souhoka         ½-½   

  7 Jan Drolenga          -  Siemen Visser        1-0   

  8 Herman Wiegeraad      -  Douwe Pol            0-1   

  9 Sjak Rijploeg         -  Tony Westermann      0-1   

 10 Durk Elzinga          -  Johan Jans           ½-½   

 11 Jouke Luxema          -  Metta Brandsma       1-0   

                  Rudy Frieswijk  -  pairing bye

Ik speelde in deze 12e ronde tegen Fred, tegen wie ik een score van 1,5 uit 2 had in vorige interne competities. Daarom zag ik het wel zitten, maar dat viel wat tegen. 

In de opening deed ik diverse zetten die ik eigenlijk niet had willen doen (het klinkt misschien gek, maar toch gebeurt dat af en toe) en in het middenspel wilde ik mijn torens op de h-lijn verdubbelen voor een kansrijke aanval, maar... ik deed het niet. Waarom niet? Geen idee. In plaats daarvan ruilde ik vlot alle torens af en toen, met in feite nog alle kansen op een goede uitslag, stelde ik weer eens remise voor, wat door Fred werd aangenomen. 

We gingen nog even door vanuit de slotstand en ik won in vlot tempo. Toen wel natuurlijk. Het wil nog niet zeggen dat dat in  de partij ook gebeurd zou zijn, maar je houdt er toch een licht knagend gevoel in de maagstreek aan over...

SC Lewenborg -  - Interne Competitie 2018-2019
Rangschikking na Ronde 12 - 11-12-2018.
Pos Naam                  Score Prt   W   R   V   Ptn  BRtg GemRT   TPR  W-We
  1 Marcel Pouw             454  10   8   2   0   9,0  1885  1692  2053  1,42
  2 Klaas Dijkhuizen        385   9   5   4   0   7,0  1900  1709  1927  0,39
  3 Jan Wiebe van Veen      331  10   3   6   1   6,0  1735  1722  1793  0,82
  4 Roy Bons                309   8   5   1   2   5,5  1736  1577  1803  1,26
  5 Hiddo Zuiderweg         308   7   3   3   1   4,5  1877  1687  1789 -0,33
  6 Piet Beetsma            281   9   2   5   2   4,5  1677  1685  1642 -0,42
  7 Rudy Frieswijk          271   8   3   2   3   4,0  1620  1636  1636  0,12
  8 Albert Prins            263  10   3   4   3   5,0  1700  1668  1668 -0,30
  9 Jan Drolenga            242   5   4   0   1   4,0  1636  1312  1553  0,24
 10 Boudewijn Hoogeboom     242   9   3   3   3   4,5  1570  1513  1513 -0,24
 11 Fred Luining            237   8   3   2   3   4,0  1458  1550  1550  0,84
 12 Jan Schut               231  11   3   4   4   5,0  1586  1611  1579 -0,16
 13 Douwe Pol               219  10   4   2   4   5,0  1671  1504  1504 -1,02
 14 Tony Westermann         201  10   4   3   3   5,5  1566  1441  1519 -0,39
 15 Siemen Visser           190  10   5   0   5   5,0  1388  1480  1480  1,13
 16 John Souhoka            182   9   4   1   4   4,5  1350  1305  1305 -0,37
 17 Herman Wiegeraad        159  12   4   3   5   5,5  1176  1341  1312  1,40
 18 Arthur Uyleman          158   4   2   1   1   2,5  1398  1098  1187 -0,75
 19 Willem Bosman           149   1   0   1   0   0,5  1400  1350  1350 -0,07
 20 Jacob Bosgra            144   7   2   2   3   3,0  1247  1379  1329  0,47
 21 Johan Jans              143   2   0   2   0   1,0  1591  1355  1355 -0,59
 22 Sjak Rijploeg           133   8   2   3   3   3,5  1394  1309  1265 -1,08
 23 Durk Elzinga            117   8   2   2   4   3,0  1316  1303  1214 -0,99
 24 Metta Brandsma           98   3   0   0   3   0,0   868  1256   456 -0,57
 25 Jouke Luxema             74  10   2   0   8   2,0   920  1290  1049  0,40
 26 Henk Triemstra           31  10   0   0  10   0,0   946  1397   597 -1,11

Terzijde 1:

Op zaterdag 8 december werd door SC Lewenborg een rapidtoernooi georganiseerd. Het idee was afkomstig van Hiddo, als ik mij niet vergis. Op de website van de club staat een uitgebreid verslag met foto's, onder de titel: Lewenborg Rapid prooi voor Jonas Hilwerda.

Terzijde 2:

Op het grote schaaktoernooi in London in 1883 (14 deelnemers, 1. Johannes Zukertort, 2. Wilhelm Steinitz, 3. Joseph Henry Blackburne) behaalde winnaar Zukertort 22 punten uit 26 partijen: niet misselijk. Die 22 punten had hij trouwens na 23 ronden al! Het schijnt dat hij toen min of meer uitgeput was en opium gebruikte om zich de laatste drie ronden op de been te houden. Die drie partijen verloor hij: opium is ook niet alles zullen we maar zeggen. Remisepartijen moesten in dit toernooi minstens twee keer worden overgespeeld; men had en nam kennelijk de tijd! Werden die eerste twee herhalingen ook remise dan telde het resultaat van de derde partij, ofwel eigenlijk de vierde, wat ook daarvan ook de uitslag was. Vandaar dat in de toernooitabel (men speelde ook nog eens 2x tegen elkaar) maar 8 remises voorkomen. Dat waren nog eens tijden.

Vermeldenswaard is verder dat, toen de voorzitter van de St. George Chess Club bij het banket na afloop van het toernooi een toast uitbracht op de beste schaker ter wereld,  Zukertort én Steinitz opstonden om hem te bedanken. Typisch schakers! De befaamde en mysterieuze schaakhistoricus Edward Winter twijfelt hier echter aan, zoals hij (meestal terecht denk ik) aan de halve schaakwereld twijfelt. Hij denkt dat het een wat opgesmukte anekdote betreft. Best mogelijk, maar ook wel een beetje jammer.

Anekdotes uit de schaakwereld (30)

De grote Duitse meester Teichmann, bij wiens massieve verschijning je niet meteen aan een schaakmeester zou denken, had naast het schaken nog verschillende andere interesses. Zo was hij  een enthousiast bezoeker van bokswedstrijden. Toevallig viel een internationaal boksevenement samen met een schaaktoernooi waaraan hij deelnam. Op de bewuste dag speelde hij tegen de Berlijnse schaakmeester Sämisch, die na een zet of 15 een goede stelling had bereikt. Terwijl Sämisch diep nadacht over zijn strijdplan, keek Teichmann plotseling op zijn horloge, stond op en schoof de stukken op het bord bij elkaar met de opmerking: “Genug des Stumpfsinns, Remis!” Het was namelijk de hoogste tijd: het boksen was al begonnen!

Tartakower speelde eens een toernooipartij tegen Nimzowitsj. Laatstgenoemde bestelde thee en terwijl hij die niet bepaald geruisloos zat om te roeren, dacht Tartakower dat dat als opzettelijk hinderen was bedoeld. Revanche! Hij bestelde geen thee, maar een leeg schoteltje en een lepel en begon daarmee te trommelen. De partij eindigde daarop gelukkig met een snelle en vrolijke remise!

Toen Wilhelm Steinitz al wereldkampioen was speelde hij nog vaak snelschaakpartijen om geld in een Londens café, meestal een Engels pond. Tot zijn beste ‘klanten’ behoorde een rijke Engelse zakenman, die niet goed kon schaken en daarom steeds verloor. Nadat dat zo wekenlang was doorgegaan, zei een vriend van Steinitz  hem dat hij niet steeds moest winnen: zijn tegenstander zou er wel eens genoeg van kunnen krijgen en zo zou hij zijn beste klant kwijt kunnen raken. Steinitz was het daarmee eens en besloot zijn volgende partij te verliezen. Hij liet zijn dame instaan en toen zijn tegenstander dat na 6 zetten eindelijk zag en de dame sloeg, gaf Steinitz meteen op en zette de stukken klaar voor de volgende partij. Maar daarvan wilde zijn partner niet weten. “Ik heb de wereldkampioen verslagen!!” riep hij, rende het café uit en werd daar niet meer teruggezien!

Bovenstaande 'Anekdotes uit de schaakwereld' verschenen eveneens in regiokrant BuurContact van vrijdag 13 mei 2016.

Terzijde: KAMP

Minister Kamp haalde vandaag weer eens de krant. Nu ging het erom dat hij, tegen de voorschriften in, geregeld zijn privé e-mail als zakenmail gebruikt(e). Dat e-mailaccount werd dan ook prompt gehackt. Niet zo handig allemaal, misschien ging de beveiligde e-mail hem wat boven de pet. Hij maakte overigens in een interview niet de indruk van gewoonte te zullen veranderen. Ook niet zo handig.

Hij lijkt ook niet erg sterk in het op waarde schatten van de vorderingen in de digitale wereld en schaart zich moeiteloos in de rijen van de toenmalige 'kenners' (en hun opvolgers in de daaropvolgende decennia), die in de jaren 70 al de paperless society voorspelden. Ik heb het al eens eerder over gehad, maar blijf me verbazen over het merkwaardige, zwaar overdreven toontje dat mensen aanslaan (en kennelijk moeten blijven aanslaan, willen ze hun status behouden) als ze het over de verworvenheden van de digitale wereld hebben.

De Volkskrant meldt vandaag dat Kamp (hij gaat ook over de ict) eind vorig jaar een bezoek bracht aan de vestiging van Google in Eindhoven en daar de volgende gedenkwaardige woorden sprak:

"Toen Google ontstond in de tweede helft van de jaren negentig, gingen we voor een boek naar de boekwinkel en stuurden we een kaart met een postzegel erop als iemand jarig was."

Hier is overduidelijk iemand aan het woord die dol is op alle mogelijke moderniteitjes en vooraan staat om de achter ons liggende decennia eens flink de oren te wassen. Wat waren we toen toch achterlijk en kijk eens wat we nu niet allemaal kunnen! Een tikje sneu. Bovendien is de werkelijkheid wat genuanceerder.

Het zal de heer Kamp ongetwijfeld verbazen, maar er gaan in 2016, in tegenstelling tot wat hij ons wil laten geloven, nog steeds héél veel mensen naar de boekwinkel. Ja, voor een boek! En, o wonder boven wonder, alle boeken daar zijn gedrukte boeken! En dat in deze moderne tijd! Je zou die boekhandelaren toch! Kan en mag dat wel? Mensen die nooit een boek lezen (ze zijn er; vaak hebben ze ook geen krant!) komen daar niet, maar dat was in de jaren 90 ook al zo.

Ook verder moet ik Kamp tegenspreken. Nog steeds sturen wij (en met ons vele anderen) jarige familieleden  en andere gelukkigen een kaart (met postzegel), al was het alleen maar omdat we het niet bij een telefoontje willen laten. Stuurt Kamp zijn familieleden een e-mail met zijn privé- of zakenmail? Of belt hij ze op? Dat kon in de jaren negentig ook al enige tijd. Of stuurt hij een sms'je? Dat zou ik geen verbetering willen noemen van het telefonisch iemand feliciteren.

Ander opzienbarend nieuws (alweer Kamp) zijn de al geruime tijd geleden gemaakte afspraken tussen Shell, ExxonMobil en het ministerie van Kamp over de gaswinning in Groningen, die er op neer komen dat het Groninger gasveld in hoog tempo 'leeggetrokken' zal worden. De heer Kamp zegt niet van deze afspraken te weten. Is dat waarschijnlijk? Nee, niet echt. Het lijkt me (bijna) net zo onwaarschijnlijk als de mededeling (uiteraard na rijp beraad gedaan) van de top van Volkswagen dat men niets af zou weten van de sjoemelsoftware die in grote aantallen in VW's is ingebouwd. Regelrechte lariekoek, waarbij het er vooral om lijkt te gaan bonussen ten bedrage van ruim € 60.000.000 niet mis te lopen. Een mooie beloning voor oplichterij!

P.S.
Kijk voor het thema 'boek' ook bij meerdere posts over boeken (bij onderwerpen rechts in de marge van mijn weblog).

Anekdotes uit de schaakwereld (22)

Koffiehuisschaker Burletzki speelde, vermoedelijk in 1908, een tweekamp tegen de Duitse schaakmeester en studiecomponist Friedrich Köhnlein, om zes gewonnen partijen. Eerstgenoemde ging met een bepaald  niet gering zelfvertrouwen de strijd aan, dat door de 6-0 nederlaag nauwelijks werd beïnvloed…

De eerste partij werd door Köhnlein gewonnen.

Burletzki: “Ik heb een domme fout gemaakt.”

De tweede partij werd door Köhnlein gewonnen.

Burletzki: “Ik kan niet alle partijen winnen.”

De derde partij werd door Köhnlein gewonnen.

Burletzki: “Ik ben vandaag niet in vorm.”

De vierde partij werd door Köhnlein gewonnen.

Burletzki: “Hij speelt niet slecht.”

De vijfde partij werd door Köhnlein gewonnen.

Burletzki: “Ik heb hem onderschat.”

De zesde partij werd door Köhnlein gewonnen.

Burletzki: “Ik geloof dat we even sterk zijn.”

Er werd eens aan Bobby Fischer gevraagd wat hij van vrouwenschaak vond. Hij antwoordde dat hij iedere vrouw op de wereld een paard zou kunnen voorgeven.. Toen Michail Tal gevraagd werd wat hij van die uitlating vond, antwoordde die: “Fischer is Fischer, vrouwen zijn vrouwen, maar een paard is een paard!” 

In het Frans wordt de loper le fou genoemd, wat ook gek, of nar betekent. Wereldkampioen Aljechin was eens toeschouwer in een Parijs café bij een partij tussen twee niet al te sterke spelers. Er verscheen een stand op het bord waarin wit twee lopers en zwart een toren had. Verder hadden wit en zwart een gelijk aantal pionnen. Hoewel wit vanaf dat moment over een glad gewonnen stelling beschikte, vond de witspeler niet de juiste voortzetting. Hij speelde lange tijd wat heen en weer tot de partij tenslotte remise werd gegeven. Toen verklaarde wit dat twee lopers tegen een toren altijd remise is, waarop Aljechin tegen een andere toeschouwer opmerkte: ”Twee fous winnen altijd, maar drie niet!”

Albert Prins

Bovenstaande Anekdotes uit de schaakwereld zijn ook verschenen in het septembernummer 2015 van de regiokrant BuurContact.

Schaken in Lewenborg: vooruitblik + Lichtenberg en Jaucourt over het schaakspel

Als de voortekenen niet bedriegen gaat de helft van de leden van onze opgeheven schaakclub Ten Boer spelen bij SC Lewenborg: in ieder geval gaan ze, om te beginnen, daar op dinsdag 1 september, bij de start van het nieuwe seizoen, de sfeer proeven, zoals de uitdrukking luidt.

Piet Beetsma, Harm Buter, Klaas Dijkhuizen en ikzelf gaan niet bij de pakken neerzitten, willen graag doorgaan met schaken en kiezen waarschijnlijk voor de meest voor de hand liggende schaakclub, als het gaat om afstand, kwaliteit van de  verbinding en speelsterkte. Van Jan Schut (Lewenborg) die mij mailde een spannende onderlinge competitie te verwachten, begreep ik dat vermoedelijk ook minstens drie schakers uit de stad Groningen belangstelling hebben voor de club. Misschien zeven nieuwe leden dus: niet onaardig!

Ik ben, net als Jan, heel benieuwd hoe een en ander gaat verlopen, niet alleen in de interne competitie, maar zeker ook in de externe. Lewenborg 1 eindigde in het afgelopen seizoen op de tweede plaats in de 1e klasse, na zes (!) van de zeven wedstrijden te hebben gewonnen en Lewenborg 2 werd derde in de 2e klasse. Je zou zeggen dat dat er na nog verdere versterking alleen maar beter op kan worden... 

Hoe het ook gaat, ik zal in ieder geval proberen, net als ik in de afgelopen negen jaar heb gedaan, mijn weblog voort te zetten. De afgelopen maanden heb ik vrijwel niets toegevoegd, in tegenstelling tot vorige jaren toen ik in de vakantieperiode vrolijk doorging met schrijven. De reden van die webstilte was de (in feite onnodige) teloorgang van onze eigen club, die me behoorlijk dwars zat (dat is trouwens nog steeds het geval), waardoor ik in schaakstukjes, zowel op het net als op het bord, 'even' geen zin had.

Maar goed, we moeten nu toch verder. De situatie is natuurlijk wel anders geworden. Van juli 2006 tot en met mei 2015 maakte ik het weblog weliswaar op persoonlijke titel, maar betrof het tegelijkertijd de hele club, zowel intern al extern, waarvan honderden verslagen het bewijs vormen. Daarnaast werd heel veel betreffende het jeugdschaak aangeleverd, maar dat is nu verleden tijd sinds de jeugd zijn eigen website heeft. Een goede zaak.

Het komt er dus eigenlijk op neer dat mijn weblog vanaf nu meer persoonlijk wordt en dat ik voornamelijk mijn eigen indrukken en belevenissen ga weergeven.

Hetzelfde zal ongetwijfeld gaan gelden voor dat deel van zijn weblog Klaas' Blognote dat Klaas aan schaken wijdt.

Terzijde:

Al eens eerder heb ik het op mijn weblog gehad over Georg Christoph Lichtenberg (1742-1799), de eerste Duitse hoogleraar natuurkunde, die vooral bekend is geworden door zijn fraaie aforismen. In mijn weblogbijdrage uit 2007 Alle tijd van de wereld... ging het over zijn uitspraak Die Leute die nie Zeit haben, tun am wenigsten. Die houden we erin! 

Lichtenberg

HIj heeft ook behartenswaardige uitspraken over het schaakspel gedaan, die er op neer komen dat er (heel) weinig verband tussen intelligentie en schaken bestaat. Aardig om een en ander gerelativeerd te zien, zodat we als schakers met beide benen stevig op de grond blijven staan...

Uit Vermischte Schriften (dln. 5-6, pp. 458-459):

Omdat schaken een spel is waarbij niets van het toeval afhangt, maar alles van de bekwaamheid van de spelers en waarbij een groot aantal zetten door beide partijen overdacht moeten worden en hun gevolgen berekend, heeft men meestal geloofd dat alleen mensen met een prima verstand grote schakers kunnen zijn. Dat is volstrekt onjuist.
Men ziet heel middelmatige figuren die voortreffelijke schakers zijn en daartegenover zijn er mensen met een goed verstand die nooit in dit spel boven de middelmaat zullen uitkomen. Jaucourt, die voor de encyclopedie van Diderot het artikel over schaken heeft geschreven, spreekt zelfs over enkele zwakzinnigen [letterlijk schrijft Lichtenberg: Blödsinnigen (imbécilles)] die grote schakers waren.

Louis de Jaucourt

Ik kon natuurlijk niet nalaten een en ander te verifiëren en heb het artikel van Jaucourt  in de befaamde Encyclopédie de Diderot en d'Alembert opgezocht.

De laatste alinea luidt als volgt:

-------  D'autres personnes au contraire frappées de ce que le hasard n'a point de part à ce jeu, et de ce que l'habileté seule y est victorieuse, ont regardé les bons joueurs d'échecs comme doués d'une capacité supérieure: mais si ce raisonnement était juste, pourquoi voit-on tant de gens médiocres, et presque des imbécilles qui y excellent, tandis que de très-beaux génies de tous ordres et de tous états, n'ont pu même atteindre à la médiocrité? Disons donc qu'ici comme ailleurs, l'habitude prise de jeunesse, la pratique perpétuelle et bornée à un seul objet, la mémoire machinale des combinaisons et de la conduite des pièces fortifiée par l'exercice, enfin ce qu'on nomme l'esprit du jeu, sont les sources de la science de celui des échecs, et n'indiquent pas d'autres talents ou d'autre mérite dans le même homme.

Krachtige taal. De laatste volzin die begint met Disons donc heeft een hoog waarheidsgehalte. Het hele artikel is hier te vinden.

Ronde 32

Drie partijen in de onderlinge competitie gisteravond in het Buurhoes:

Klaas Dijkhuizen (w) - Gerard Zijlema: 1 - 0

Piet Beetsma (w) - Ad Mertens: 1 - 0

Wopko Dijkema (w) - Albert Prins:  0 - 1

AMK: Harm Buter en Jan Pilon

SN: Marten Berends

Gerard bood Klaas geruime tijd tegenstand, maar moest uiteindelijk zijn koning neerleggen. Ad raakte tegen Piet verstrikt in de vele mogelijkheden die wit krijgt wanneer zwart alle hem aangeboden pionnen in het Noords gambiet blijmoedig accepteert als evenzovele cadeautjes.

Wopko overleefde met enige moeite een belegering van zijn koningsstelling, maar moest daarbij wel het ter wereld komen van een zwarte vrijpion op de koop toenemen. Waarschijnlijk dacht hij op dat moment even te kunnen relaxen, maar zag, juist toen de spanning even weg was, pionverlies over het hoofd. Daarna viel de witte stelling uiteen en was de partij beslist.

Stand na 32 ronden:

1. Klaas Dijkhuizen 431½ p. (2SN1, 12-13); 2. Albert Prins 375½ (2SN1, 14-12); 3. Piet Beetsma 305 (1SN1, 13-14); 4. Jan Pilon 297½ (1SN, 9-7); 5. Marten Berends 230 (2SN1, 9-10); 6. Gerard Zijlema 171½ (1SN, 11-13); 7. Ad Mertens 162½ (2SN, 11-12); 8. Wopko Dijkema 144 (1SN, 13-12); 9. Harm Buter 135½ (1SN, 13-12)

Nota Bene:

Volgende week geen schaken in verband met de 5e mei!

Terzijde:

Steengoede muziek uit The Twilight Saga: New Moon van de vele malen onderscheiden Franse componist Alexandre Desplat. Alleen jammer van die opeens opduikende Traplift Brochure, of andere reclame, maar ja, YouTube moet ook wat, om het hoofd boven water te houden.